Wat gebeurt er vóór uw dagvaarding?
Voor u een dagvaarding in de bus krijgt, is er al veel gebeurd. Het parket voerde een onderzoek, verzamelde bewijs en nam daarna een beslissing.
Die beslissing kan drie kanten uit: seponeren, een minnelijke schikking voorstellen, of u dagvaarden. Enkel die derde brengt u voor de rechter.
Kent u die fase, dan begrijpt u waarom uw dossier eruitziet zoals het eruitziet. En waarom het loont om al vóór de dagvaarding een advocaat te betrekken.
Uitnodiging tot verhoor of een proces-verbaal ontvangen? Laad het op via onze uploadmodule. Hoe vroeger wij meekijken, hoe meer er mogelijk blijft. Gratis en vrijblijvend. Upload uw stukken · Boek een gratis speeddate
Stap 1: het onderzoek start
Zodra men een misdrijf vaststelt, starten de politie en het parket een onderzoek. Het doel is zoveel mogelijk informatie verzamelen om de dader te identificeren.
Er bestaan twee soorten:
- Het opsporingsonderzoek, onder leiding van de procureur des Konings. Dit is veruit het meest voorkomende, en het geldt voor bijna alle verkeerszaken.
- Het gerechtelijk onderzoek, onder leiding van een onderzoeksrechter. Dat komt bij zwaardere feiten voor.
Een verschil dat telt: bij een opsporingsonderzoek loopt er juridisch nog géén strafprocedure. Bij een gerechtelijk onderzoek wel.
Wordt u in die fase uitgenodigd voor verhoor, dan is dat een belangrijk moment. Lees daarover ons artikel over een uitnodiging tot verhoor van de politie en over uw rechten als verdachte bij een verhoor.
Stap 2: drie mogelijke uitkomsten
Na het onderzoek beslist het openbaar ministerie wat er gebeurt.
Sepot. Is er onvoldoende bewijs, dan kan het parket het dossier "zonder gevolg" klasseren. Let op één ding: een sepot is altijd tijdelijk. Die beslissing kan later herzien worden, bijvoorbeeld wanneer er nieuw bewijs opduikt.
Minnelijke schikking. U wordt dan niet vervolgd, maar betaalt een geldsom. Daarmee valt de strafprocedure weg. Lees daarover ons artikel over het bevel tot betaling en de voorafgaande stappen.
Dagvaarding. Oordeelt het parket dat er voldoende bewijs is, dan dagvaardt het u voor de politierechtbank. Een gerechtsdeurwaarder betekent dat bevel. Lees daarover ons artikel over wat u doet na een dagvaarding.
Stap 3: de procedure voor de politierechtbank
Vanaf uw dagvaarding loopt de eigenlijke strafprocedure.
U bent wettelijk niet verplicht aanwezig te zijn, maar het is sterk aan te raden om te komen of u te laten vertegenwoordigen. Doet u geen van beide, dan volgt een veroordeling bij verstek en heeft u zich niet kunnen verdedigen.
De zittingen zijn openbaar. Iedereen mag ze bijwonen, en die openbaarheid vormt een extra waarborg dat alles correct verloopt. Lees daarover ons artikel over hoe een zitting verloopt.
Stap 4: de uitspraak
De rechter kan onmiddellijk uitspraak doen of dat op een later moment. Hij oordeelt dat u schuldig of onschuldig bent.
Verklaart hij u schuldig, dan riskeert u een geldboete, een vrijheidsstraf zoals een gevangenisstraf, werkstraf of elektronisch toezicht, en bijkomende straffen zoals een rijverbod.
Twee dingen om te onthouden. Geldboetes worden verhoogd met de opdeciemen. Sinds 1 september 2026 bedraagt die factor 1,25, toegepast op basisbedragen die tegelijk met acht opgetrokken werden, zodat het eindbedrag gelijk blijft aan dat onder de factor 10 die van 1 februari tot 31 augustus 2026 gold. Voor feiten tot en met 31 januari 2026 gold factor 8. En u moet tijdig kennis nemen van de uitspraak, want vanaf dat ogenblik loopt uw termijn voor hoger beroep.
Lees daarover ons artikel over wat een veroordeling echt kost en over de uitspraak van de politierechtbank.
Stap 5: na de uitspraak
Gaat u niet akkoord, dan heeft u 30 dagen om hoger beroep in te stellen bij de correctionele rechtbank.
Was u niet aanwezig en werd u bij verstek veroordeeld, dan kan u in bepaalde gevallen ook verzet aantekenen. Uw zaak komt dan opnieuw voor dezelfde rechter.
Lees daarover ons artikel over hoger beroep tegen een vonnis van de politierechtbank en over bij verstek veroordeeld worden.
Een wijziging die uw dossier raakt
Het strafrecht deelde misdrijven traditioneel in drie categorieën in: overtredingen, wanbedrijven en misdaden. Aan elke categorie hing een eigen strafmaat.
Op 1 september 2026 trad een nieuw Strafwetboek in werking dat die logica herschrijft. In plaats van drie categorieën werkt de wet nu met acht strafniveaus, en elk misdrijf krijgt een niveau toegewezen.
Voor uw dossier is de datum van de feiten bepalend, niet de datum van uw zitting. Valt het nieuwe recht milder uit, dan geldt dat ook voor oudere feiten. Lees daarover ons artikel over het nieuwe Strafwetboek en uw verkeerszaak.
Waarom de vroege fase telt
De meeste mensen contacteren pas een advocaat wanneer de dagvaarding er ligt. Dat is begrijpelijk, maar het is laat.
In de fase daarvoor liggen er mogelijkheden. Een verklaring die u aflegt tijdens een verhoor, komt in uw strafdossier terecht en bepaalt mee hoe het parket beslist. En een goed onderbouwde reactie op een proces-verbaal kan een sepot of een minnelijke schikking dichterbij brengen.
Lees daarover ons artikel over een verkeersovertreding betwisten.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er vóór mijn dagvaarding?
Het parket voert een opsporingsonderzoek en beslist daarna om te seponeren, een minnelijke schikking voor te stellen of u te dagvaarden.
Wat is een sepot?
Een beslissing om het dossier zonder gevolg te klasseren. Die beslissing is altijd tijdelijk en kan herzien worden.
Wat is het verschil tussen een opsporingsonderzoek en een gerechtelijk onderzoek?
Het eerste staat onder leiding van de procureur des Konings, het tweede onder die van een onderzoeksrechter. Bij een opsporingsonderzoek loopt er juridisch nog geen strafprocedure.
Ben ik verplicht naar de zitting te komen?
Neen, maar zonder u of uw advocaat volgt een veroordeling bij verstek.
Hoelang heb ik om hoger beroep in te stellen?
Dertig dagen na de uitspraak. Uw zaak komt dan voor de correctionele rechtbank.
Wat veranderde er op 1 september 2026?
Het nieuwe Strafwetboek verving de indeling in overtredingen, wanbedrijven en misdaden door acht strafniveaus.
Wanneer neem ik best een advocaat?
Zo vroeg mogelijk. Wat u tijdens een verhoor verklaart, komt in uw strafdossier en bepaalt mee hoe het parket beslist.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Een strafprocedure begint niet bij uw dagvaarding maar bij de vaststelling. Tegen de tijd dat u de deurwaarder aan de deur krijgt, is er al een dossier opgebouwd waarvan u de inhoud niet kent.
Precies daarom loont het om vroeg te bellen. Ook wanneer u nog geen dagvaarding heeft.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij begeleiden u vanaf het eerste document, niet pas vanaf de zitting.
Laad hier uw stukken op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: