De uitvoering van uw straf: wat volgt na het vonnis?
Bent u veroordeeld door de politierechtbank, dan begint de uitvoering niet meteen. Reken op drie tot vier maanden voor de betalingsuitnodiging in de bus valt, en op enkele maanden voor de betekening van een rijverbod.
Kan u dat bedrag niet in één keer betalen? Dan bestaat er een oplossing die weinig mensen kennen: u kan een afbetalingsplan aanvragen bij de FOD Financiën, en zulke verzoeken worden meestal toegekend.
Doet u niets, dan volgt gedwongen invordering. En bij een geldboete kan de rechter zelfs bepalen dat een vervangend rijverbod in de plaats komt.
Net veroordeeld en vragen over de uitvoering? Laad uw vonnis op via onze uploadmodule. Wij lopen de termijnen met u door. Gratis en vrijblijvend. Upload uw vonnis · Boek een gratis speeddate
Eerst: uw vonnis moet definitief zijn
De uitvoering start pas wanneer uw vonnis definitief is. Dat betekent dat de termijnen voor verzet en hoger beroep verstreken moeten zijn.
Tekende u hoger beroep aan, dan schuift de hele uitvoering op. Bij een verval wegens rijongeschiktheid geldt dat trouwens niet: dat loopt door tijdens uw beroep. Lees daarover ons artikel over hoger beroep en over het verval wegens ongeschiktheid.
De geldboete: de betalingsuitnodiging
Enkele maanden na uw definitieve veroordeling ontvangt u een betalingsuitnodiging van de Dienst Penale Boeten van de FOD Financiën. Reken op drie tot vier maanden, afhankelijk van de werkdruk.
Op die uitnodiging staan twee zaken die u nodig heeft: het totaalbedrag en de uiterste betaaldatum.
Dat bedrag ligt aanzienlijk hoger dan wat de rechter uitsprak. De opdeciemen, die sinds 1 september 2026 factor 1,25 bedragen, de bijdrage van 250,00 euro aan het Slachtofferfonds, de bijdrage aan het fonds voor juridische tweedelijnsbijstand en de gerechtskosten komen erbij. Lees daarover ons artikel over wat een veroordeling echt kost.
Sinds 1 september 2026 moet de rechter uw draagkracht meewegen
Dit is nieuw, en het speelt nog vóór de uitvoering begint.
Artikel 52, § 2 van het Strafwetboek verplicht de rechter om bij het bepalen van uw geldboete rekening te houden met uw financiële draagkracht en met uw sociale toestand.
Hij mag onder het wettelijk minimum gaan wanneer u een precaire financiële situatie bewijst.
Hij mag betaling in schijven toestaan, en dat rechtstreeks in zijn vonnis.
Breng uw stukken dus mee naar de zitting: loonbrieven, een overzicht van uw vaste kosten, een attest van uw schuldbemiddelaar of van het OCMW. Wie daar niets over zegt, laat de rechter geen keuze en moet nadien alles regelen via een afbetalingsplan bij de FOD Financiën.
Vraagt u zich af wat uw vonnis werkelijk kost? Laad het op via onze uploadmodule. Wij rekenen het totaalbedrag voor u uit en bekijken of een afbetalingsplan haalbaar is. Gratis en vrijblijvend. Upload uw vonnis · Boek een gratis speeddate · Bereken uw boete
Kan u niet betalen? Vraag een afbetalingsplan
Dit is het nuttigste dat u over de uitvoering kan weten, en het staat op geen enkele betalingsuitnodiging groot vermeld.
U kan een afbetalingsplan aanvragen op twee manieren:
- online via MyMinfin, en dat doet u vóór de uiterste betaaldatum;
- per brief aan een infocenter van de FOD Financiën, na ontvangst van uw betalingsuitnodiging.
Twee zaken bepalen uw kans. Vermeld altijd het referentienummer van uw dossier. En motiveer uw aanvraag, met uw maandelijkse inkomsten en uw vaste kosten.
In de praktijk krijgen zulke verzoeken meestal een positief gevolg. Wacht dus niet tot de uiterste datum verstreken is, want daarna verliest u die mogelijkheid en beginnen de kosten op te lopen.
Wat als u niet betaalt?
De FOD Financiën gebruikt dan alle wettelijke middelen om betaling te verkrijgen: een bevel tot betaling, loonbeslag, inhouding op uw belastingen, beslag op uw voertuig of op tegoeden, en desnoods een gerechtsdeurwaarder.
Elke stap kost u meer. Laattijdige betaling loopt snel op.
Er bestaat daarnaast een gevolg dat mensen niet zien aankomen. Artikel 69bis van de Wegverkeerswet laat de rechter toe om in zijn vonnis te bepalen dat uw geldboete vervangen wordt door een rijverbod wanneer u niet betaalt binnen twee maanden na het vonnis, of binnen twee maanden na de betekening wanneer het vonnis bij verstek werd gewezen.
De rechter bepaalt de duur van dat vervangend rijverbod zelf in het vonnis. Die duur is minstens acht dagen en hoogstens één jaar.
Een boete blijft, ook bij collectieve schuldenregeling
Dit onderscheid is scherp en het verrast mensen in financiële moeilijkheden.
Een geldboete die een rechter uitsprak is niet kwijtscheldbaar tijdens een collectieve schuldenregeling. Die blijft dus staan, ook wanneer andere schulden verdwijnen. Dat volgt uit artikel 464/1, § 8 van het Wetboek van Strafvordering.
Een bevel tot betaling van het openbaar ministerie ligt anders. Dat kan wel kwijtgescholden worden, zoals andere gewone schulden.
Zit u in een collectieve schuldenregeling, laat dan nakijken welke van de twee in uw dossier speelt. Lees daarover ons artikel over het bevel tot betaling.
Het rijverbod: de betekening en de vier dagen
Legde de rechter een rijverbod op, dan volgt de betekening enkele maanden na de uitspraak. Afhankelijk van het arrondissement gebeurt dat door de wijkagent bij u thuis of op het politiekantoor.
Die kennisgeving moet persoonlijk gebeuren. U ondertekent een formulier als bewijs dat u op de hoogte werd gebracht.
Daarna loopt een korte termijn om uw rijbewijs in te leveren op de griffie van de rechtbank die het rijverbod uitsprak. Kan u er niet tijdig geraken, dan mag u het per post opsturen. Verwittig de griffie daar dan vooraf van.
Lees daarover ons artikel over wanneer uw rijverbod ingaat.
De gevangenisstraf
Een gevangenisstraf zit u uit in een strafinrichting. Zit u nog niet vast, dan ontvangt u een brief met de datum waarop u zich moet aanmelden.
Zat u al in voorlopige hechtenis, dan worden die dagen afgetrokken van de totale duur. Bent u al gedetineerd om andere redenen, dan blijft u dat.
Ook bij een gevangenisstraf bestaan er strafuitvoeringsmodaliteiten. Bij elektronisch toezicht zit u het resterende deel buiten de gevangenis uit met een enkelband. Bij voorwaardelijke invrijheidstelling komt u vroeger vrij, onder voorwaarden.
De werkstraf
De rechter drukt een werkstraf uit in uren, en legt tegelijk een vervangende straf vast voor het geval u die uren niet volbrengt.
Sinds 1 september 2026 is een werkstraf enkel mogelijk bij een straf van niveau 1 of niveau 2 (artikel 45 van het Strafwetboek). Op niveau 1 gaat het om 20 tot 120 uur, op niveau 2 om meer dan 120 tot 300 uur. Welke vervangende straf mogelijk is, hangt dus af van het niveau van uw misdrijf: op niveau 1 bestaat er geen gevangenisstraf meer.
Voor de uitvoering komt u bij de justitieassistent terecht. Het traject verloopt in vier stappen:
- een gesprek over het verloop, uw beschikbaarheid en uw verplaatsingsmogelijkheden;
- de justitieassistent contacteert de werkplaats;
- u ondertekent een overeenkomst met de justitieassistent en de verantwoordelijke van de werkplaats;
- u voert de werkstraf uit.
Loopt er iets mis, dan brengt de justitieassistent verslag uit aan de probatiecommissie. Volbrengt u alle uren, dan eindigt de werkstraf positief. Zoniet kan het openbaar ministerie beslissen om de vervangende straf op te leggen.
De bijdrage aan het Slachtofferfonds
Spreekt de rechter een geldboete uit, dan legt hij u verplicht een bijdrage aan het Slachtofferfonds op. Die bedraagt 250,00 euro.
Let op: die bijdrage is verschuldigd per tenlastelegging. Bij twee inbreuken betaalt u ze twee keer. Lees daarover ons artikel over het Slachtofferfonds.
Uitstel: de straf blijft boven uw hoofd hangen
Bij uitstel spreekt de rechter de straf uit zonder haar te laten uitvoeren. Artikel 65 van het Strafwetboek laat dat toe tot en met een straf van niveau 3, dus tot en met een gevangenisstraf van meer dan drie tot vijf jaar.
Legt de rechter een rijverbod op en wil hij daar uitstel voor verlenen, dan moet minstens acht dagen daarvan effectief blijven. Dat staat in artikel 41 van de Wegverkeerswet.
Krijgt u uitstel, dan geldt een proeftijd. Pleegt u in die periode nieuwe misdrijven, dan kan de rechter het uitstel herroepen en volgt de uitvoering alsnog.
Lees daarover ons artikel over de alternatieven die de politierechter kan opleggen.
Veelgestelde vragen
Wanneer krijg ik mijn betalingsuitnodiging?
Drie tot vier maanden na uw definitieve veroordeling, van de Dienst Penale Boeten van de FOD Financiën.
Kan ik een afbetalingsplan krijgen?
Ja. Vraag dat online aan via MyMinfin vóór de uiterste betaaldatum, of per brief aan een infocenter van de FOD Financiën. Zulke verzoeken worden meestal toegekend.
Wat moet in mijn aanvraag staan?
Het referentienummer van uw dossier en een motivering met uw maandelijkse inkomsten en kosten.
Moet de rechter rekening houden met mijn inkomen?
Ja. Sinds 1 september 2026 verplicht artikel 52, § 2 van het Strafwetboek hem om uw financiële draagkracht en uw sociale toestand mee te wegen. Bij een bewezen precaire financiële situatie mag hij onder het wettelijk minimum gaan, en hij mag betaling in schijven toestaan.
Wat als ik niet betaal?
De FOD Financiën vordert in via loonbeslag, uw belastingen, beslag op uw voertuig of een gerechtsdeurwaarder.
Kan mijn boete vervangen worden door een rijverbod?
Ja. Artikel 69bis van de Wegverkeerswet laat toe dat de rechter dat in zijn vonnis bepaalt bij niet-betaling binnen twee maanden. Dat vervangend rijverbod duurt minstens acht dagen en hoogstens één jaar.
Verdwijnt mijn boete bij een collectieve schuldenregeling?
Neen. Een geldboete die een rechter uitsprak is niet kwijtscheldbaar. Een bevel tot betaling van het parket wel.
Hoeveel bedraagt de bijdrage aan het Slachtofferfonds?
250,00 euro, en die is verschuldigd per tenlastelegging. Bij twee inbreuken betaalt u ze dus twee keer.
Hoelang na de uitspraak wordt mijn rijverbod betekend?
Enkele maanden, door de wijkagent bij u thuis of op het politiekantoor. Die kennisgeving gebeurt persoonlijk.
Zorgeloos naar de politierechtbank
De uitvoering van uw straf verloopt traag, en juist die traagheid maakt dat mensen termijnen missen. Een betalingsuitnodiging die maanden later komt, een uiterste datum die verstrijkt, en dan een deurwaarder.
Kan u niet betalen, vraag dan tijdig een afbetalingsplan. Dat is de eenvoudigste manier om te vermijden dat uw dossier ontspoort.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij lopen de termijnen met u door en zeggen u waar u actie moet ondernemen.
Laad hier uw vonnis op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. Wij kijken dat kosteloos na, en u kiest altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook:
