Rijgeschiktheidsonderzoek door een deskundige
Twijfelt de politierechter aan uw lichamelijke of geestelijke geschiktheid om te rijden, dan kan hij een deskundige aanstellen. Die onderzoekt u en brengt verslag uit aan de rechter.
Dat onderzoek bepaalt of u uw rijbewijs behoudt. Toch verschijnen mensen er onvoorbereid, omdat niemand hen vertelde wat er precies gebeurt.
Één ding vooraf: de rechter is niet verplicht een deskundige aan te stellen. Hij kan ook zonder onderzoek beslissen dat u ongeschikt bent.
Werd er een deskundige aangesteld in uw dossier? Laad uw stukken op via onze uploadmodule. Wij bekijken hoe u zich het best voorbereidt. Gratis en vrijblijvend. Upload uw stukken · Boek een gratis speeddate
Waarom stelt de rechter een deskundige aan?
Om te beoordelen of u nog rijgeschikt bent. In de praktijk gaat het bijna altijd over alcohol- of drugsgebruik.
Stelt de rechter vast dat u ongeschikt bent, dan moet hij een verval van het recht tot sturen uitspreken op grond van artikel 42 van de Wegverkeerswet. Dat is geen straf maar een beveiligingsmaatregel, met eigen regels. Lees daarover ons artikel over het verval wegens lichamelijke of geestelijke ongeschiktheid.
Het onderzoek gebeurt binnen de strafprocedure. Ook het openbaar ministerie neemt daarin zijn standpunt in, en u kan reageren op het verslag.
Welke onderzoeken voert de deskundige uit?
Bij een vermoedelijke alcohol- of drugsverslaving voert de deskundige verschillende analyses uit:
- een bloedanalyse;
- een urineanalyse;
- een haaranalyse.
Die laatste is belangrijk om te begrijpen. Een haaranalyse toont gebruik over een langere periode aan, en niet enkel op één moment. Daarmee kan men chronisch gebruik vaststellen.
De arts bekijkt vervolgens welke invloed dat gebruik heeft op uw rijgeschiktheid.
Gaat het om een vermoedelijke alcoholverslaving, dan onderzoekt hij bovendien of u zich kan onthouden van alcohol wanneer u een motorvoertuig wil besturen.
De rechter kan ook zonder onderzoek beslissen
Dit is het punt dat mensen onaangenaam verrast.
De politierechter is niet verplicht een deskundige aan te stellen. Hij kan zelf oordelen over uw geschiktheid, bijvoorbeeld op basis van het strafdossier.
Staan er meerdere veroordelingen voor alcohol- of drugsgerelateerde feiten in uw dossier? Dan kan de rechter daaruit afleiden dat er een verslaving is, en dus dat u niet geschikt bent.
En in uitzonderlijke gevallen weegt uw houding mee. Verschijnt u dronken op de zitting, dan kan de rechter ook op die grond besluiten.
Niet meewerken aan het onderzoek is dus geen strategie. Het levert de rechter juist een argument.
Hoe bereidt u zich voor?
U kan het onderzoek niet beïnvloeden, maar u kan wel met een dossier komen. Vier zaken maken een verschil.
- Een verklaring van uw huisarts over uw medische toestand en eventuele behandeling.
- Bewijs van gevolgde begeleiding, wanneer u hulp zocht voor alcohol- of drugsgebruik.
- Eigen analyseresultaten die een periode van onthouding aantonen. Wie al maanden voor het onderzoek stopt, kan dat aantonen.
- Uw beroepssituatie, wanneer uw rijbewijs essentieel is voor uw werk. Dat verandert het onderzoek niet, maar het weegt wel bij de rechter.
Het cruciale punt: begin daar vroeg mee. Een haaranalyse kijkt maanden terug. Wie pas na de dagvaarding stopt, kan dat niet meer verbergen, maar wie enkele maanden onthouding kan aantonen, staat aanzienlijk sterker.
Wat gebeurt er na het verslag?
Besluit de deskundige dat u niet rijgeschikt bent, dan spreekt de rechter het verval uit op grond van artikel 42.
Twee gevolgen zijn dan belangrijk:
De maatregel loopt door tijdens uw beroep. Anders dan bij een gewoon rijverbod schorst verzet of hoger beroep de uitwerking niet, precies omdat het geen straf is.
Er is geen einddatum. Het verval duurt tot u aantoont dat u opnieuw geschikt bent. U kan de opheffing vragen na zes maanden. Lees daarover ons artikel over de opheffing van een rijverbod om medische redenen.
En als het parket een wetsgeneesheer aanstelt?
Dat is een andere procedure, en de verschillen zijn groot.
In sommige arrondissementen stelt het parket al vóór de zitting een wetsgeneesheer aan. Vraagt men u daarna om uw rijbewijs in te leveren, dan bent u daartoe niet verplicht. En tegen dat verslag bestaat geen tegenexpertise.
Bij een door de rechter aangestelde deskundige heeft u wél recht op tegenspraak. Lees daarover ons artikel over het inleveren van uw rijbewijs zonder uitspraak.
Veelgestelde vragen
Waarom stelt de rechter een deskundige aan?
Om te beoordelen of u lichamelijk of geestelijk geschikt bent om te rijden, meestal bij vermoedens van alcohol- of drugsgebruik.
Welke onderzoeken volgen er?
Een bloed-, urine- en haaranalyse. Een haaranalyse toont gebruik over een langere periode aan.
Moet de rechter een deskundige aanstellen?
Neen. Hij kan ook zonder onderzoek beslissen, bijvoorbeeld op basis van uw strafdossier of uw houding op de zitting.
Kan ik het verslag betwisten?
Bij een door de rechter aangestelde deskundige heeft u recht op tegenspraak. Bij een wetsgeneesheer van het parket niet.
Hoe bereid ik me voor?
Met een verklaring van uw huisarts, bewijs van begeleiding, eigen analyseresultaten en informatie over uw beroepssituatie.
Helpt het om niet mee te werken?
Neen. De rechter kan daaruit juist een verslaving afleiden.
Wat als het verslag negatief is?
Dan spreekt de rechter een verval uit op grond van artikel 42, dat doorloopt tijdens uw beroep en geen einddatum heeft.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Een rijgeschiktheidsonderzoek voelt als iets dat u overkomt. Toch bepaalt uw voorbereiding er een deel van de uitkomst, en de tijd die u vooraf neemt weegt zwaarder dan wat u op de dag zelf zegt.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij bekijken welk dossier u opbouwt vóór het onderzoek plaatsvindt.
Laad hier uw stukken op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: