Rijbewijs niet ingeleverd: twee situaties, twee straffen
Levert u uw rijbewijs niet in, dan hangt uw straf af van wat u opgelegd kreeg. Beide gevallen leveren u sinds 1 september 2026 een straf van niveau 1 op, het laagste strafniveau van het nieuwe Strafwetboek. Het verschil zit volledig in de geldboete: tot 5.000,00 euro bij een onmiddellijke intrekking, tot 20.000,00 euro bij een rijverbod.
Dat verschil is groot. Bij een rijverbod begint de vork op 2.000,00 euro, bij een intrekking op 100,00 euro. Twintig keer zoveel, voor hetzelfde nalaten.
In beide gevallen geldt hetzelfde advies: lever tijdig in. Het niet inleveren is een afzonderlijk misdrijf, en dus een tweede dossier bovenop het eerste.
Termijn om in te leveren gemist, of vraag over uw stukken? Laad ze op via onze uploadmodule. Wij bekijken uw positie. Gratis en vrijblijvend. Upload uw stukken · Boek een gratis speeddate
Eerst: welke maatregel kreeg u?
Dat bepaalt alles.
Een onmiddellijke intrekking is een veiligheidsmaatregel. De politie of de procureur des Konings legt die op, meestal meteen na de feiten. De duur bedraagt in principe 15 dagen. Lees daarover ons artikel over de onmiddellijke intrekking van uw rijbewijs.
Een rijverbod is een straf die de politierechter uitspreekt, ook wel het verval van het recht tot sturen genoemd. Dat volgt pas na een definitieve veroordeling. Lees daarover ons artikel over wanneer uw rijverbod ingaat.
Beide hangen samen. De periode van de onmiddellijke intrekking wordt afgetrokken van uw rijverbod. Krijgt u een rijverbod van 50 dagen en zat u al 15 dagen zonder rijbewijs? Dan blijven er 35 dagen over.
De twee straffen naast elkaar
| Kenmerk | Bij een onmiddellijke intrekking | Bij een rijverbod |
|---|
| Wetsartikel | artikel 58 | artikel 49/1 |
| Strafniveau | niveau 1 | niveau 1 |
| Geldboete in de wet | € 80 tot € 4.000 | € 1.600 tot € 16.000 |
| Na de opdécime van 1,25 | € 100 tot € 5.000 | € 2.000 tot € 20.000 |
| Verdubbeling bij herhaling binnen drie jaar | ja | ja |
| Inbeslagname mogelijk | ja | neen |
Die bedragen in de wet zien sinds 1 september 2026 anders uit dan voordien, maar u betaalt hetzelfde. De wetgever vermenigvuldigde de basisbedragen in de Wegverkeerswet met acht en verlaagde de factor van tien naar 1,25. Acht maal 1,25 is tien, dus het eindbedrag bleef identiek.
Let op de datum van uw feiten, niet die van uw zitting. Voor feiten tot en met 31 januari 2026 gold factor 8 op de oude bedragen, van 1 februari tot 31 augustus 2026 factor 10, en vanaf 1 september 2026 factor 1,25 op de opgetrokken bedragen. Lees daarover ons artikel over de opdécimes sinds 1 september 2026 en over wat een veroordeling echt kost.
Bij een onmiddellijke intrekking
U bent verplicht uw rijbewijs af te geven. Artikel 55, § 3 van de Wegverkeerswet bepaalt:
"De bestuurder of de persoon die hem begeleidt, bedoeld in de bepalingen van paragraaf 1, eerste lid, 1°, of tweede lid, is gehouden zijn rijbewijs of het als zodanig geldend bewijs in te leveren op verzoek van de politie, na vordering van de procureur des Konings of in voorkomend geval van de procureur-generaal die de intrekking heeft bevolen of in het geval bedoeld in paragraaf 2, na de beslissing van de officier van gerechtelijke politie. Doet hij dit niet, dan kan het bevoegd openbaar ministerie de inbeslagneming van het document bevelen."
Weigert u, dan volgen twee zaken naast elkaar. Het openbaar ministerie kan de inbeslagname van uw rijbewijs bevelen. En artikel 58 legt een straf van niveau 1 op, met een geldboete die in de wet op 80 tot 4.000 euro staat. Na de opdécime van 1,25 komt die boete op 100,00 tot 5.000,00 euro.
Bij herhaling binnen drie jaar na een vorige veroordeling op grond van dit artikel wordt die geldboete verdubbeld.
Bij een rijverbod
Na de betekening van uw rijverbod levert u uw rijbewijs in binnen vier werkdagen, op de griffie van de politierechtbank. Uw rijverbod begint dan te lopen op de vijfde werkdag.
Doet u dat niet, dan bepaalt artikel 49/1 van de Wegverkeerswet:
"Met een straf van niveau 1 wordt gestraft hij die, nadat tegen hem een verval van het recht op sturen werd uitgesproken, zijn rijbewijs of het als zodanig geldend bewijs niet inlevert binnen de door de Koning bepaalde termijn. In afwijking van artikel 36, negende lid, 1°, van het Strafwetboek bedraagt de geldboete 1600 euro tot 16.000 euro."
Na de opdécime van 1,25 loopt die boete op tot 20.000,00 euro. Bij herhaling binnen drie jaar wordt zij verdubbeld.
Let op één belangrijke wijziging. De oude versie van artikel 49/1 liet de rechter toe de geldboete bij verzachtende omstandigheden te verlagen tot één euro. Die zin staat er sinds 1 september 2026 niet meer.
De uitweg loopt nu langs het nieuwe Strafwetboek. Artikel 52, § 2 verplicht de rechter om bij het bepalen van uw geldboete rekening te houden met uw financiële draagkracht en uw sociale toestand. Bewijst u een precaire financiële situatie, dan mag hij onder het wettelijk minimum gaan. Hij kan u de boete ook in schijven laten betalen.
Dat is geen theoretische mogelijkheid maar een wettelijk voorziene uitweg. Iemand moet ze wel vragen, en met stukken onderbouwen.
Wat weegt mee in de strafmaat?
De wet bepaalt dat niet limitatief. In de praktijk wegen deze elementen mee:
- u ontving de betekening laattijdig of niet;
- u verbleef in het buitenland of in het ziekenhuis;
- u verloor uw rijbewijs, en deed daarvan aangifte;
- u leverde alsnog in, kort na het verstrijken van de termijn;
- u heeft een blanco strafregister.
Onderbouw dat met stukken. Een verklaring alleen weegt zelden door.
Verwar dit niet met een preventief verzoek
Vraagt het parket u om uw rijbewijs in te leveren na een rijgeschiktheidsonderzoek, zonder dat een rechter zich uitsprak? Dan bent u daartoe niet verplicht, en gelden deze straffen niet.
Alleen een rechtbank kan die verplichting opleggen. Weigeren kan wel leiden tot seining en immobilisering van uw voertuig. Lees daarover ons artikel over het inleveren van uw rijbewijs zonder uitspraak.
Veelgestelde vragen
Wat riskeer ik als ik mijn rijbewijs niet inlever bij een rijverbod?
Een straf van niveau 1. De geldboete staat in de wet op 1.600 tot 16.000 euro, en komt na de opdécime van 1,25 op 2.000,00 tot 20.000,00 euro. Bij herhaling binnen drie jaar verdubbelt zij.
En bij een onmiddellijke intrekking?
Ook een straf van niveau 1, maar met een lagere vork: 80 tot 4.000 euro in de wet, oftewel 100,00 tot 5.000,00 euro na de opdécime. Uw rijbewijs kan daarnaast in beslag genomen worden.
Welke factor geldt op mijn boete?
Dat hangt af van de datum van uw feiten. Tot en met 31 januari 2026 factor 8, van 1 februari tot 31 augustus 2026 factor 10, en vanaf 1 september 2026 factor 1,25 op de opgetrokken bedragen in de wet. Uw eindbedrag blijft in alle drie de gevallen hetzelfde.
Waarom ligt de boete bij een rijverbod zoveel hoger?
Omdat het om twee verschillende wetsartikelen gaat, elk met een eigen vork. Het strafniveau is sinds 1 september 2026 wel hetzelfde: niveau 1.
Binnen welke termijn moet ik inleveren bij een rijverbod?
Binnen vier werkdagen na de betekening. Uw rijverbod start op de vijfde werkdag.
Kan die boete verminderd worden?
Ja. Sinds 1 september 2026 moet de rechter op grond van artikel 52, § 2 van het Strafwetboek rekening houden met uw financiële draagkracht. Bewijst u een precaire financiële situatie, dan mag hij onder het wettelijk minimum gaan. Betaling in schijven is ook mogelijk.
Gaat de periode van intrekking van mijn rijverbod af?
Ja. Een rijverbod van 50 dagen wordt 35 dagen wanneer u al 15 dagen zonder rijbewijs zat.
Moet ik altijd inleveren als het parket dat vraagt?
Neen. Bij een preventief verzoek na een rijgeschiktheidsonderzoek bent u niet verplicht.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Het niet inleveren van een document lijkt een detail. Het levert u een tweede dossier op, met een boete die hoger kan uitvallen dan die voor de oorspronkelijke overtreding.
Kreeg u die termijn toch niet gehaald? Dan bestaat er een wettelijke uitweg via uw financiële draagkracht, sinds 1 september 2026 uitdrukkelijk in het Strafwetboek ingeschreven. Iemand moet die wel aanvoeren en onderbouwen.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij bekijken welke argumenten in uw dossier standhouden.
Laad hier uw stukken op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook:
