Mag de douane mij bekeuren?
Ja, maar enkel bij de uitoefening van de dienst. Die voorwaarde staat in de wet en zij geldt niet op dezelfde manier voor de andere bevoegde ambtenaren.
Daar zit uw aanknopingspunt. Een douanebeambte die niet in dienst is, mist die bevoegdheid.
Het loont dus om na te kijken wat er precies in uw proces-verbaal staat.
Beboet door de douane? Laad uw proces-verbaal op via onze uploadmodule. Wij controleren of de vaststeller bevoegd was. Gratis en vrijblijvend. Laad uw stukken op · Boek een gratis speeddate · Bereken uw boete
Wie mag verkeersovertredingen vaststellen?
De meeste vaststellingen komen van de politie. Toch zijn ook andere personen bevoegd.
Artikel 3 van de Wegcode somt die op. Onder nummer 7 vindt u onder meer het douanepersoneel, bij de uitoefening van zijn dienst.
Let op die laatste woorden. Bij de andere categorieën in datzelfde artikel staat die beperking niet op dezelfde manier vermeld. Voor de douane is zij dus een uitdrukkelijke voorwaarde.
Wat betekent "bij uitoefening van de dienst"?
Niet: douanebeambte zijn. Niet: binnen de werkuren vallen. Niet: in uniform rondlopen.
Naar onze mening gaat die vereiste verder dan al die zaken. Zij vraagt een daadwerkelijke dienstuitoefening, dus een concrete douaneopdracht.
Waarvoor is de douane bevoegd?
Een ministerieel besluit van 26 maart 2007 bepaalt de bevoegdheden van het enig kantoor der douane en accijnzen. Het gaat onder meer om:
- de aanvaarding van elektronische aangiften inzake douane en accijnzen;
- de inning, invordering, terugbetaling of kwijtschelding van verschuldigde bedragen;
- de aanvaarding en opvolging van borgstellingen;
- de opvolging van de aanzuivering van aangiften;
- het beheer van in beslag genomen of verbeurdverklaarde goederen;
- het toezicht op de hulpkantoren.
In de praktijk gaat het om de uitvoering van douane- en accijnsregelgeving, de regels rond slijterijen van gegiste dranken, de ecotaksen, de btw bij in- en uitvoer, en de bestrijding van namaak.
Enkel binnen die opdrachten mag de douane toezien op de naleving van de wegverkeerswetgeving.
Hoe een rechter dat beoordeelde
De politierechtbank te Kortrijk boog zich over precies die vraag, en het antwoord valt soepeler uit dan u zou verwachten.
In het proces-verbaal stond dat de douanebeambten:
- in uniform waren;
- hun aanstellingsbewijs bij zich hadden;
- op patrouille waren met een dienstvoertuig.
De rechter oordeelde dat dit volstond. Patrouilleren met een dienstvoertuig wijst er volgens hem op dat zij tijdens de dienst douanemisdrijven kunnen vaststellen en opsporen.
En dit is het punt dat telt: de rechtbank vond het niet nodig dat het proces-verbaal vermeldde welke concrete opdracht zij op dat ogenblik uitvoerden. Een van de opgesomde taken hoefde er dus niet letterlijk in te staan.
Waar zit uw verweer dan wel?
Die uitspraak maakt het verweer moeilijker, niet onmogelijk. Vier vragen blijven overeind.
Wat staat er in het proces-verbaal? Ontbreken de drie elementen uit de zaak in Kortrijk, dan is de vaststelling zwakker onderbouwd.
Waren zij op patrouille of onderweg naar huis? Verplaatsen van en naar het werk is naar onze mening geen dienstuitoefening.
Is het proces-verbaal correct opgemaakt en ondertekend? Dat geldt voor elke vaststeller.
Werd het tijdig verstuurd? Sinds 1 juli 2026 geldt daarvoor dertig dagen. Lees daarover ons artikel over de termijn van 30 dagen.
Lees ook ons artikel over de bewijswaarde van een proces-verbaal.
Dezelfde vraag bij andere vaststellers
Deze redenering geldt breder dan de douane alleen.
Bij een gemeenschapswacht die een GAS-boete vaststelt, geldt eveneens een beperkte bevoegdheid. Lees daarover ons artikel over de GAS-boete voor parkeren.
Bij een LEZ-boete moet de vaststelling ondertekend zijn door een beëdigd ambtenaar. Ontbreekt die handtekening, dan is zij ongeldig. Lees daarover ons artikel over de LEZ-boete betwisten.
Telkens geldt dezelfde eerste vraag: was deze persoon bevoegd om dit vast te stellen?
Veelgestelde vragen
Mag de douane verkeersovertredingen vaststellen?
Ja, op grond van artikel 3, 7° van de Wegcode, maar enkel bij de uitoefening van de dienst.
Wat betekent die voorwaarde?
Een daadwerkelijke dienstuitoefening. Douanebeambte zijn of binnen de werkuren vallen, volstaat naar onze mening niet.
Geldt die beperking ook voor de politie?
Neen. Bij de douane staat zij uitdrukkelijk in de wet vermeld, bij de andere categorieën niet op dezelfde manier.
Wat besliste de rechtbank te Kortrijk?
Dat een uniform, een aanstellingsbewijs en patrouilleren met een dienstvoertuig volstonden.
Moet de concrete opdracht in het proces-verbaal staan?
Volgens die uitspraak niet.
Kan ik zo'n proces-verbaal dan nog betwisten?
Wel wanneer die elementen ontbreken, of wanneer de beambten niet op patrouille waren.
Voor welke overtredingen kan de douane verbaliseren?
Voor verkeersovertredingen die zij vaststelt binnen haar eigen bevoegdheden inzake douane en accijnzen.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Bij elk proces-verbaal loont dezelfde eerste vraag: was deze persoon bevoegd om dit vast te stellen? Bij de douane is dat geen theoretische vraag, want de wet koppelt haar bevoegdheid uitdrukkelijk aan de dienstuitoefening.
De rechtspraak vult dat begrip wel soepel in. Toch blijft het zinvol om een proces-verbaal van douanepersoneel grondig te laten nakijken.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij controleren wie er vaststelde en of hij dat mocht.
Laad uw proces-verbaal op — wij controleren of de vaststeller bevoegd was. Naar de uploadmodule — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. Wij kijken dat kosteloos na, en u kiest altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: