Rijden onder invloed van drugs: welke stoffen en welke grenzen?
Rijden onder invloed van drugs is strafbaar zodra een speekselanalyse in het labo of een bloedanalyse een wettelijke grenswaarde overschrijdt. Artikel 37bis van de Wegverkeerswet somt vijf stoffen op, elk met een eigen drempel.
Die drempels zijn laag, en dat is precies het probleem. Bij cannabis kan u dagen na het gebruik nog boven de grens zitten, terwijl u zich volledig nuchter voelt.
Het verbod geldt voor iedereen die een voertuig bestuurt of een bestuurder begeleidt met het oog op scholing. Dus ook op een brommer of een rijdier.
Positief getest op drugs? Laad uw proces-verbaal of dagvaarding op via onze uploadmodule. Wij controleren de procedure en de waarden. Gratis en vrijblijvend. Upload uw stukken · Boek een gratis speeddate
De vijf stoffen en drie tabellen met grenswaarden
De Wegverkeerswet werkt met drie verschillende tabellen. Dat onderscheid is cruciaal, want elke tabel hoort bij een andere meting. En slechts twee van de drie kunnen het misdrijf bewijzen.
1. De speekseltest langs de weg (artikel 61bis, § 2, 2°)
| Stof | In de volksmond | Grenswaarde |
|---|
| Delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) | cannabis | 25 ng/ml |
| Amfetamine | speed | 50 ng/ml |
| Methyleendioxymethylamfetamine (MDMA) | xtc | 50 ng/ml |
| Morfine (vrij) of 6-acetylmorfine | heroïne | 10 ng/ml |
| Cocaïne of benzoylecgonine | cocaïne | 20 ng/ml |
Onder die gehaltes wordt het resultaat van de speekseltest niet in aanmerking genomen. Deze test bewijst het misdrijf niet. Hij opent enkel de deur naar een analyse en naar het rijverbod van 12 uur.
2. De speekselanalyse in het labo (artikel 62ter, § 1)
| Stof | In de volksmond | Grenswaarde |
|---|
| Delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) | cannabis | 10 ng/ml |
| Amfetamine | speed | 25 ng/ml |
| Methyleendioxymethylamfetamine (MDMA) | xtc | 25 ng/ml |
| Morfine (vrij) of 6-acetylmorfine | heroïne | 5 ng/ml |
| Cocaïne of benzoylecgonine | cocaïne | 10 ng/ml |
3. De bloedanalyse (artikel 63, § 2)
| Stof | In de volksmond | Grenswaarde |
|---|
| Delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) | cannabis | 1 ng/ml |
| Amfetamine | speed | 25 ng/ml |
| Methyleendioxymethylamfetamine (MDMA) | xtc | 25 ng/ml |
| Morfine (vrij) | heroïne | 10 ng/ml |
| Cocaïne of benzoylecgonine | cocaïne | 25 ng/ml |
Alleen de speekselanalyse en de bloedanalyse bewijzen het misdrijf. Artikel 37bis, § 1, 1° verwijst uitsluitend naar de speekselanalyse van artikel 62ter, § 1 en naar de bloedanalyse van artikel 63, § 2. De speekseltest langs de weg staat daar niet bij.
Merk op dat de wet geen onderscheid maakt naar hoeveelheid gebruik of naar het moment ervan. Enkel de gemeten waarde telt.
Ketamine staat niet in artikel 37bis. De wet somt vijf stoffen op, en ketamine is er geen van. Er bestaat dus geen grenswaarde en geen speekseltest voor ketamine. Wie onder invloed van ketamine rijdt, wordt langs een andere weg vervolgd: artikel 35 van de Wegverkeerswet, dat het besturen strafbaar stelt in staat van dronkenschap of in een soortgelijke staat, onder meer door het gebruik van drugs of geneesmiddelen. Lees daarover ons artikel over ketamine achter het stuur en langs welke weg men u dan vervolgt.
Lees ook ons artikel over de positieve speekseltest en waarom u dagen na gebruik nog betrapt kan worden.
De checklist van de politie
Vermoedt de politie druggebruik, dan gebruikt zij een gestandaardiseerde checklist met uiterlijke kenmerken.
Zij beoordeelt daarbij uw ogen, uw gezicht, uw gedrag, uw gemoedstoestand, uw taalgebruik en uw gang. Zo noteert men of uw ogen tranen, glanzen of wazig zijn, en of uw pupillen verwijd of vernauwd zijn. Ook de geur en het bezit van drugs spelen mee.
Stelt men minstens drie tekenen vast, dan volgt een speekseltest.
Bent u betrokken bij een verkeersongeval, dan moet u sowieso een speekseltest afleggen, ongeacht die checklist.
Precies daar zit een verweermiddel, en het gaat verder dan u denkt. Die checklist heeft geen zelfstandige bewijswaarde. Zij dient om te beslissen of men mag testen, niet om een veroordeling te dragen. Volgt er geen enkele analyse, dan ontbreekt het bewijs voor een vervolging op grond van artikel 37bis.
Lees daarover ons artikel over wat er gebeurt wanneer er geen speekseltest afgenomen werd en over de bewijswaarde van een proces-verbaal.
Wat gebeurt er bij een positieve test?
Een vaste opeenvolging van stappen.
- Onmiddellijk een rijverbod van 12 uur, op grond van artikel 61ter van de Wegverkeerswet. Was u alleen, dan wordt uw voertuig veilig geparkeerd. Zit er iemand met een rijbewijs bij u, dan mag die verder rijden.
- U krijgt uw rijbewijs terug wanneer u na die 12 uur een negatieve test aflegt bij de politiedienst.
- Vaak volgt een onmiddellijke intrekking van 15 dagen door het openbaar ministerie. Lees daarover ons artikel over de onmiddellijke intrekking van uw rijbewijs.
- Men neemt een speekselstaal af voor analyse in een labo. Enkel dat resultaat geldt als bewijs.
- Is ook die analyse positief, dan moet u voor de politierechtbank verschijnen.
Uw recht op een tweede speekselanalyse
Dit recht staat in artikel 62ter, § 4 van de Wegverkeerswet, en het wordt zelden gebruikt.
De persoon van wie het speekselstaal is afgenomen, kan op eigen kosten een tweede speekselanalyse laten verrichten. Dat kan in het labo waar de eerste analyse plaatsvond, of in een ander door de Koning erkend labo.
Kiest u voor hetzelfde labo, dan kan u op die tweede analyse toezicht laten houden door een technisch raadsman van uw keuze.
Goed om te weten: de kosten van de eerste speekselanalyse komen enkel op uw rekening indien de overtreding van artikel 37bis, § 1, 1° bewezen is. Dat staat in artikel 62ter, § 2.
Wat riskeert u voor de rechter?
Artikel 37bis bepaalt de straf sinds 1 september 2026 zelf: een straf van niveau 1. Op dat niveau bestaat er geen gevangenisstraf meer. De rechter beschikt over een geldboete, een werkstraf, een probatiestraf, een verbeurdverklaring en de veroordeling bij eenvoudige schuldigverklaring.
In de wet staat een geldboete van 1.600,00 tot 16.000,00 euro. Aan het hoofd van Titel IV van de Wegverkeerswet staat dat u alle vermelde geldboetebedragen met 1,25 moet vermenigvuldigen. U riskeert dus 2.000,00 tot 20.000,00 euro. Dat is exact hetzelfde bedrag als bij een zware alcoholintoxicatie.
En het is ook exact hetzelfde bedrag als in de maanden vóór 1 september 2026. De wetgever heeft de bedragen in de wet met acht opgetrokken en tegelijk de opdeciemen van tien naar 1,25 verlaagd. Acht maal 1,25 is tien. Uw boete is dus niet duurder geworden. Voor feiten tot en met 31 januari 2026 gold factor acht op 200,00 tot 2.000,00 euro, en van 1 februari tot en met 31 augustus 2026 factor tien op diezelfde bedragen. Lees daarover ons artikel over de opdeciemen sinds 1 september 2026 en waarom uw boete toch hetzelfde blijft.
Daar komen de bijdrage aan het Slachtofferfonds van 250,00 euro en de gerechtskosten bij. Lees daarover ons artikel over wat een veroordeling echt kost en over het nieuwe Strafwetboek.
De politierechter kan daarnaast een rijverbod opleggen. Bij herhaling verzwaart dat aanzienlijk: een veroordeling op grond van artikel 37bis telt mee voor de herhaling bij alcoholmisdrijven, en omgekeerd. Lees daarover ons artikel over alcoholintoxicatie met herhaling.
Kan u een speekseltest weigeren?
Artikel 61ter/1 van de Wegverkeerswet laat toe dat u een wettige reden inroept om geen test af te leggen. U hoeft die reden niet uit te leggen aan de politie.
De politie roept dan een geneesheer op om te beoordelen of er werkelijk een wettige reden is. Oordeelt die arts van niet, dan riskeert u dezelfde straffen als bij een positieve test.
Weigeren zonder grond is dus geen uitweg.
Waar zit uw verweer?
Zes punten verdienen altijd een controle.
- Is er een analyse? Zonder speekselanalyse of bloedanalyse ontbreekt het bewijs voor artikel 37bis. Dat is de eerste vraag.
- De tegenexpertise. Heeft men u gewezen op uw recht uit artikel 62ter, § 4 om op eigen kosten een tweede speekselanalyse te laten verrichten, met toezicht door een technisch raadsman?
- De checklist. Stelde men minstens drie tekenen vast, en zijn dat waarnemingen of gevolgtrekkingen?
- De analysewaarde. Ligt zij werkelijk boven de grenswaarde, en staat het exacte cijfer in het proces-verbaal?
- De procedure. Verliep de staalafname correct, en werd het proces-verbaal binnen 30 dagen verstuurd? Lees daarover ons artikel over de termijn van 30 dagen.
- De strafmaat. Uitstel, een opschorting of een weekendrijverbod. Lees daarover ons artikel over de alternatieven die de politierechter kan opleggen.
Veelgestelde vragen
Welke drugs zijn verboden in het verkeer?
Vijf stoffen met een grenswaarde: THC, amfetamine, MDMA, morfine of 6-acetylmorfine, en cocaïne of benzoylecgonine. Ketamine staat niet in artikel 37bis en heeft geen grenswaarde.
Wat zijn de grenswaarden?
Dat hangt af van de meting. Voor de speekseltest langs de weg (artikel 61bis, § 2, 2°): THC 25, amfetamine 50, MDMA 50, morfine of 6-acetylmorfine 10, cocaïne of benzoylecgonine 20 ng/ml. Voor de speekselanalyse in het labo (artikel 62ter, § 1): 10, 25, 25, 5 en 10 ng/ml. Voor de bloedanalyse (artikel 63, § 2): 1, 25, 25, 10 en 25 ng/ml.
Welke meting bewijst het misdrijf?
De speekselanalyse in het labo of de bloedanalyse. De speekseltest langs de weg niet: die dient enkel om verder te mogen onderzoeken.
Kan ik een tweede analyse vragen?
Ja. Artikel 62ter, § 4 laat u toe op eigen kosten een tweede speekselanalyse te laten verrichten, in hetzelfde of in een ander erkend labo. In het eerste geval mag een technisch raadsman van uw keuze toezicht houden.
Wanneer legt de politie een speekseltest op?
Bij minstens drie tekenen op de checklist, of altijd na een verkeersongeval.
Kan men mij vervolgen op basis van de checklist alleen?
Niet voor artikel 37bis. Die checklist heeft geen zelfstandige bewijswaarde: zonder analyse ontbreekt het bewijs.
Hoelang mag ik niet rijden na een positieve test?
Twaalf uur. Daarna krijgt u uw rijbewijs terug na een negatieve test, tenzij het parket een intrekking van 15 dagen oplegt.
Wat riskeer ik voor de rechter?
Een straf van niveau 1, dus zonder gevangenisstraf. De wet vermeldt 1.600,00 tot 16.000,00 euro; na de opdeciemen van 1,25 komt dat op 2.000,00 tot 20.000,00 euro. Daarbij kan een rijverbod komen.
Kan ik de speekseltest weigeren?
U kan een wettige reden inroepen. Een geneesheer beoordeelt die. Is de reden ongegrond, dan riskeert u dezelfde straf als bij een positieve test.
Telt dit mee voor herhaling bij alcohol?
Ja. Een veroordeling op grond van artikel 37bis telt mee voor de herhaling bij alcoholmisdrijven.
Geldt dit ook op een brommer?
Ja. Het verbod geldt voor elk voertuig en zelfs voor een rijdier.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Een drugsdossier voelt uitzichtloos omdat er een meetwaarde op tafel ligt. Toch steunt die waarde op een procedure met voorwaarden: de checklist, de staalafname, de analyse en de termijnen.
En is er geen analyse, dan is er geen meetwaarde. Dan wordt de eerste vraag op welke grond men u eigenlijk vervolgt.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij lopen die procedure na voor wij over de strafmaat pleiten.
Laad hier uw stukken op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. Wij kijken dat kosteloos na, en u kiest altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook:
