Rijden met een voorlopig rijbewijs: wat mag en wat niet?
Rijden met een voorlopig rijbewijs mag, maar onder strikte voorwaarden. Er bestaan drie modellen voor een gewone personenwagen, elk met eigen regels over passagiers, tijdstippen en begeleiding.
Één wijziging maakt dit belangrijker dan voorheen. Sinds 1 juli 2026 valt u met een voorlopig rijbewijs onder hetzelfde strenge regime als een beginnende bestuurder. Bij een zware overtreding moet de rechter dan een rijverbod opleggen én een herexamen.
Gedagvaard terwijl u met een voorlopig rijbewijs reed? Laad uw dagvaarding op via onze uploadmodule. Wij bekijken welk regime op u van toepassing is. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dagvaarding · Boek een gratis speeddate · Bereken uw boete
De drie modellen in één oogopslag
| Model | Geldigheid | Begeleider |
|---|
| Model 18 | 18 maanden | geen begeleider nodig |
| Model 36 | 36 maanden | één of twee begeleiders verplicht |
| Model 12 | 12 maanden | één vaste begeleider, eenmalig aan te vragen |
Voor alle drie geldt: uw voertuig draagt achteraan het "L"-teken op een duidelijk zichtbare plaats.
Model 18: rijden zonder begeleider
Met dit model rijdt u zelfstandig. Na uw theoretisch examen volgt u minstens 20 uur rijles. Daarna krijgt u een bekwaamheidsattest waarmee u aantoont dat u alleen kan oefenen.
U mag twee passagiers meenemen, mits zij aan vier voorwaarden voldoen:
- zij zijn ingeschreven in België en dragen een Belgisch identiteitsdocument;
- zij bezitten minstens 8 jaar een geldig Belgisch of Europees rijbewijs voor het soort voertuig waarmee u rijdt, en hebben dat bij;
- zij kregen de laatste 3 jaar geen rijverbod van een rechtbank;
- wie enkel een aan zijn handicap aangepast voertuig mag besturen, mag niet meerijden.
Andere passagiers meenemen mag niet.
Model 36: rijden met begeleider
Dit model geldt 36 maanden. Omdat u een begeleider heeft, moet uw voertuig een tweede achteruitkijkspiegel hebben.
Uw begeleider, of uw twee begeleiders, moeten voldoen aan vijf voorwaarden:
- ingeschreven zijn in België en een Belgisch identiteitsdocument bij hebben;
- minstens 8 jaar een geldig Belgisch of Europees rijbewijs bezitten voor het soort voertuig waarmee u rijdt, en dat bij hebben;
- bij een handicap: enkel leerlingen begeleiden die dezelfde voertuigaanpassing nodig hebben;
- de laatste 3 jaar geen rijverbod gekregen hebben van een rechter;
- het afgelopen jaar geen andere leerling begeleid hebben. Die laatste voorwaarde geldt niet voor uw kinderen, kleinkinderen, broers, zussen of pleegkinderen, of die van uw huwelijkspartner of wettelijk samenwonende partner.
Andere passagiers dan uw begeleiders of uw rij-instructeur mag u niet meenemen.
Model 12: de eenmalige verlenging
Is uw model 18 of model 36 verlopen, dan moet u normaal drie jaar wachten voor u opnieuw een voorlopig rijbewijs kan aanvragen voor dezelfde categorie.
Sinds 2019 bestaat er een uitweg. U kan eenmalig een model 12 aanvragen, dat twaalf maanden geldt. Daarvoor gelden drie voorwaarden:
- u volgde 6 uur rijles in een erkende rijschool, ná het verstrijken van uw vorige voorlopig rijbewijs;
- u beschikt nog over een geldig theorie-examen, of legt dat opnieuw af;
- uw model 12 vermeldt een begeleider die een vormingsmoment volgde. Enkel die begeleider mag met u meerijden.
Verstrijken die twaalf maanden, dan wacht u tot de oorspronkelijke termijn van drie jaar voorbij is.
Wanneer mag u nooit rijden?
Voor alle modellen gelden vier verboden. U mag niet rijden:
- tussen 22 en 6 uur op vrijdag, zaterdag, zondag, de vooravond van een wettelijke feestdag en op de feestdag zelf;
- voor commercieel goederenvervoer;
- met een aanhangwagen;
- in het buitenland.
Geldt er een strengere alcoholgrens?
Neen, en dat verrast veel mensen.
In België bestaat geen afwijkende alcoholgrens voor beginnende bestuurders of voor houders van een voorlopig rijbewijs. Voor u gelden dezelfde grenzen als voor een ervaren bestuurder: 0,22 mg/l uitgeademde alveolaire lucht, oftewel 0,5 promille.
De regel van 0,2 promille die u soms leest, geldt in andere landen. In België niet. Lees daarover ons artikel over wat alcoholintoxicatie is.
Waar u wél strenger behandeld wordt, is bij de straf. En dat is het punt hieronder.
Wat sinds 1 juli 2026 verandert
Dit is de belangrijkste wijziging, en zij werkt in uw nadeel.
Artikel 38, § 5 van de Wegverkeerswet viseerde tot dan enkel wie minder dan twee jaar houder was van een rijbewijs B. Sinds 1 juli 2026 valt ook de houder van een voorlopig rijbewijs daaronder.
Het gevolg: veroordeelt de rechter u voor een overtreding met een motorvoertuig die tot een rijverbod kan leiden, dan moet hij een rijverbod opleggen. En hij moet het herstel van uw rijrecht afhankelijk maken van het slagen voor uw theoretisch of praktisch examen.
Een rijverbod loopt af. Een herexamen niet: u blijft zonder rijbewijs tot u slaagt. Lees daarover ons artikel over het regime van de beginnende bestuurder.
Wat riskeert u zonder geldig rijbewijs?
Rijden zonder geldig voorlopig rijbewijs valt onder artikel 30, § 1 van de Wegverkeerswet. Dat levert een straf van niveau 2 op: een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar.
De wet noemt daarbij een geldboete van 1.600 tot 16.000 euro. Aan het hoofd van Titel IV staat dat u die bedragen met 1,25 moet vermenigvuldigen, dus 2.000,00 tot 20.000,00 euro.
Dat eindbedrag wijzigde niet. Vóór 1 september 2026 noemde de wet 200,00 tot 2.000,00 euro bij een factor tien, wat op diezelfde 2.000,00 tot 20.000,00 euro uitkwam. Enkel voor feiten tot en met 31 januari 2026 gold factor acht, dus 1.600,00 tot 16.000,00 euro. Bij herhaling binnen drie jaar verdubbelt de geldboete. Lees daarover ons artikel over het nieuwe Strafwetboek en over wat een veroordeling echt kost.
Daarnaast kan de rechter een rijverbod opleggen van minstens 8 dagen, en dat afhankelijk maken van een herexamen.
En als u de voorwaarden niet naleeft?
Rijdt u met een geldig voorlopig rijbewijs maar zonder het "L"-teken, met verboden passagiers, zonder toegelaten begeleider of op een verboden tijdstip? Dan noemt artikel 30, § 2 een geldboete van 50 tot 500 euro. Ook die vermenigvuldigt u met 1,25, dus 62,50 tot 625,00 euro.
Let op één punt dat begeleiders zelden weten: ook uw begeleider riskeert diezelfde straf. Hij is dus mede strafbaar.
Voor feiten in het Vlaams Gewest gepleegd na 7 mei 2025 kan de rechter daarbij ook een rijverbod opleggen, en dat afhankelijk maken van een herexamen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel modellen voorlopig rijbewijs bestaan er?
Drie voor een gewone personenwagen: model 18 zonder begeleider, model 36 met begeleider, en model 12 als eenmalige verlenging.
Geldt er een strengere alcoholgrens voor mij?
Neen. In België bestaat geen afwijkende grens voor beginnende bestuurders. De grens blijft 0,22 mg/l UAL of 0,5 promille.
Mag ik met een voorlopig rijbewijs 's nachts rijden?
Niet tussen 22 en 6 uur op vrijdag, zaterdag, zondag, de vooravond van een feestdag en op de feestdag zelf.
Mag ik met een voorlopig rijbewijs naar het buitenland?
Neen. Dat geldt voor alle drie de modellen.
Wat riskeer ik als ik zonder geldig voorlopig rijbewijs rijd?
Een straf van niveau 2: een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar, en een geldboete van 2.000,00 tot 20.000,00 euro na de factor 1,25.
Is mijn begeleider ook strafbaar?
Ja. Bij het niet naleven van de voorwaarden riskeert uw begeleider dezelfde straf als u.
Wat verandert er sinds 1 juli 2026?
U valt met een voorlopig rijbewijs onder het regime van de beginnende bestuurder. Bij een zware overtreding moet de rechter een rijverbod opleggen én een herexamen.
Hoelang moet ik wachten op een nieuw voorlopig rijbewijs?
Drie jaar, tenzij u eenmalig een model 12 aanvraagt.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Een voorlopig rijbewijs voelt als een oefenperiode. Juridisch is het dat niet, en sinds 1 juli 2026 zelfs minder dan ooit.
De alcoholgrens is voor u dezelfde als voor iedereen. De straf niet: bij een zware overtreding volgt een verplicht rijverbod met een herexamen, en dat herexamen kent geen einddatum.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij weten waar de ruimte zit in de kwalificatie van de feiten.
Laad uw dagvaarding op — wij bekijken welk regime op u van toepassing is. Naar de uploadmodule — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: