Medicinale cannabis in het verkeer: positief zonder high te zijn
Gebruikt u medicinale cannabis op doktersadvies, dan kan u positief testen op een speekseltest. Ook wanneer u zich volledig helder voelt en uw rijvaardigheid niet aangetast is.
Dat komt door een keuze van de wetgever. De wet bestraft de aanwezigheid van bepaalde stoffen in uw lichaam, niet de invloed ervan op uw rijgedrag.
Een erkend geneesmiddel zoals de Sativex-spray bevat THC. Overschrijdt de gemeten waarde de wettelijke grens, dan kan u vervolgd worden, ook al schreef uw arts het voor.
Positief getest terwijl u medicatie neemt? Laad uw stukken op via onze uploadmodule. Wij bekijken de procedure en uw dossier. Gratis en vrijblijvend. Upload uw stukken · Boek een gratis speeddate
Aanwezigheid, niet invloed
Hier zit de kern van de hele regeling, en zij verrast bijna iedereen.
In België is het strafbaar om te rijden wanneer men de aanwezigheid vaststelt van bepaalde stoffen die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden. Men moet dus niet bewijzen dat u onder invloed was, en evenmin dat uw rijvaardigheid werkelijk aangetast was.
De wet zegt enkel dat die stoffen de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden. De focus ligt dus op recent gebruik, niet op het effect ervan.
De reden daarvoor is wetenschappelijk. Anders dan bij alcohol bestaat er geen eenvoudig verband tussen de concentratie in uw lichaam en de invloed op uw rijvermogen. Zolang dat niet met precisie te meten valt, kiest de wetgever voor de meetbare aanwezigheid.
Volgens ons zou die wetgeving aangepast moeten worden zodra de wetenschap het wel toelaat. Tot dan blijft voorzichtigheid aangewezen, ook bij voorgeschreven medicatie.
Hoe verloopt de controle?
De procedure kent drie stappen, en elk daarvan heeft eigen voorwaarden.
Stap 1: de checklist. Die bestaat uit zeven categorieën: ogen, gezicht, gedrag, gemoedstoestand, taal, gang en andere. Per categorie staan uiterlijke kenmerken, bijvoorbeeld glanzende of tranende ogen.
De politie mag in principe pas een speekseltest opleggen wanneer zij minstens drie kenmerken kan aanduiden binnen minstens twee categorieën. Dat is een strengere voorwaarde dan velen denken, en zij is controleerbaar in uw proces-verbaal.
Bij een ongeval vervalt die checklist. Dan mag men meteen testen. Dat geldt niet enkel voor wie het ongeval veroorzaakte, maar voor iedereen die het mee kan hebben veroorzaakt. Dus ook voor het slachtoffer.
Stap 2: de speekseltest. Die geeft een eerste indicatie.
Stap 3: de speeksel- of bloedanalyse. Enkel dat resultaat telt als bewijs. Overschrijdt uw staal de wettelijke grenswaarde, dan kan u vervolgd worden.
Op basis van enkel een positieve speekseltest kan men u dus niet vervolgen. Diezelfde regel geldt voor de checklist: die heeft geen zelfstandige bewijswaarde. Lees daarover ons artikel over wat er gebeurt wanneer er geen analyse volgt en over de grenswaarden bij rijden onder invloed van drugs.
Hoelang blijft elke stof opspoorbaar?
Deze cijfers verklaren waarom mensen verrast worden. En bij THC hangt het antwoord af van uw gebruikspatroon.
| Stof | Opspoorbaar in speeksel |
|---|
| THC bij occasioneel gebruik | tot ongeveer veertien uur na gebruik |
| THC bij chronisch gebruik | tot enkele dagen na gebruik |
| Amfetamines | van tien minuten bij beperkt gebruik tot drie dagen bij intensief gebruik |
| Cocaïne | 24 tot 72 uur na gebruik |
| MDMA (xtc) | van tien minuten tot 72 uur na gebruik |
Neem cannabis. Wie occasioneel 's avonds rookt en de volgende ochtend rijdt, is niet meer high en vertoont geen merkbare invloed op zijn rijvaardigheid. Toch kan de gemeten waarde de grens overschrijden.
Waarom dat voor medicinale gebruikers anders uitpakt
Hier moeten wij eerlijk zijn, want dit is het punt dat u het meest raakt.
Gebruikt u medicinale cannabis volgens voorschrift, dan gebruikt u per definitie chronisch. THC slaat zich dan op in het vetweefsel en komt langzaam vrij. De opsporingstermijn is voor u dus niet veertien uur maar dagen.
Wat dat concreet betekent: er is voor u praktisch geen moment waarop u met zekerheid onder de grenswaarde zit. De veertien uur die vaak genoemd wordt, geldt voor de occasionele gebruiker en niet voor u.
Dat is hard, en het is precies wat de wetgeving zo ongelukkig maakt voor patiënten die een geneesmiddel nemen dat hen wél geschikt maakt om te rijden. Lees daarover ons artikel over de positieve speekseltest.
Een fout resultaat? Geen compensatie
Een speekseltest kan een fout resultaat geven. Die kans is klein, maar niet onbestaande.
Blijkt achteraf dat de test fout zat, dan voorziet de wet geen enkele compensatie voor het rijverbod van twaalf uur dat u onderging, of voor de intrekking van uw rijbewijs.
Precies daarom loont het om de analyse en de procedure te laten nakijken in plaats van meteen te betalen.
Wat gebeurt er bij een positief resultaat?
Twaalf uur rijverbod als beveiligingsmaatregel. U mag dan geen voertuig besturen.
De procureur des Konings kan dat uitbreiden met een onmiddellijke intrekking van uw rijbewijs voor maximaal vijftien dagen. Lees daarover ons artikel over de onmiddellijke intrekking.
Volgt daarna een positieve analyse, dan moet u voor de politierechtbank verschijnen. Sinds 1 september 2026 staan de basisbedragen rechtstreeks in de wet, maar de opdeciemen bleven bestaan: aan het hoofd van Titel IV van de Wegverkeerswet staat dat alle vermelde geldboetebedragen met 1,25 worden vermenigvuldigd. Artikel 37bis voorziet een geldboete van 1.600,00 tot 16.000,00 euro, wat neerkomt op 2.000,00 tot 20.000,00 euro, plus een mogelijk rijverbod. Dat eindbedrag is hetzelfde als onder de factor 10 die van 1 februari tot 31 augustus 2026 gold.
Is er dan geen enkel verweer?
Toch wel. Vier sporen blijven open.
Is er een analyse? Zonder speekselanalyse of bloedanalyse ontbreekt het bewijs. De checklist alleen draagt geen veroordeling.
De checklist. Stelde men werkelijk drie kenmerken vast binnen twee categorieën? Staat dat zo in het proces-verbaal, of gaat het om conclusies?
De analyse. Ligt de gemeten waarde boven de grens, en staat het exacte cijfer vermeld?
De strafmaat. Uw voorschrift en uw medische situatie kunnen meewegen. Dat maakt de feiten niet ongedaan, maar het beïnvloedt wel wat de rechter oplegt.
Lees daarover ons artikel over de bewijswaarde van een proces-verbaal.
Veelgestelde vragen
Kan ik positief testen op medicinale cannabis?
Ja. Een erkend geneesmiddel zoals Sativex bevat THC, en de wet kijkt naar de aanwezigheid van die stof.
Straft de wet het gebruik of de invloed?
De aanwezigheid. Men moet niet bewijzen dat uw rijvaardigheid aangetast was.
Hoelang blijft cannabis opspoorbaar in speeksel?
Bij occasioneel gebruik ongeveer veertien uur. Bij chronisch gebruik, zoals bij medicinale cannabis, tot enkele dagen.
Is er dan een veilig moment om te rijden?
Voor de chronische gebruiker praktisch niet. De veertien uur die vaak genoemd wordt, geldt voor occasioneel gebruik.
Wanneer mag de politie een speekseltest opleggen?
Bij minstens drie kenmerken binnen minstens twee categorieën van de checklist. Na een ongeval mag het altijd, ook bij het slachtoffer.
Kan men mij vervolgen op basis van enkel de speekseltest?
Neen. Enkel een positieve speeksel- of bloedanalyse levert bewijs op. Ook de checklist alleen volstaat niet.
Krijg ik een compensatie bij een fout testresultaat?
Neen. De wet voorziet daarin niet.
Beschermt mijn doktersvoorschrift mij?
Het maakt de feiten niet ongedaan, maar het kan wel meewegen in de strafmaat.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Positief testen zonder onder invloed te zijn voelt onrechtvaardig, en juridisch is het dat op sommige punten ook. De wet meet aanwezigheid, niet rijvaardigheid.
Voor wie medicinale cannabis gebruikt, weegt dat dubbel: bij chronisch gebruik is er geen termijn waarna u met zekerheid onder de grens zit.
Wat overblijft, is de procedure: is er wel een analyse, klopt de checklist, en werden de termijnen gerespecteerd. Daar valt op te bouwen.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij lopen die procedure na en brengen uw medische situatie correct aan.
Laad hier uw stukken op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. Wij kijken dat kosteloos na, en u kiest altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: