Welke verkeersregels gelden op een parking?
Op de parking van een winkel of grootwarenhuis gelden twee wetten met een verschillend bereik, en dat verschil bepaalt waarvoor u wel en niet vervolgd kan worden.
De Wegverkeerswet geldt er wel. Dronken rijden, rijden zonder rijbewijs of vluchtmisdrijf plegen op een winkelparking is dus strafbaar.
De Wegcode geldt strikt genomen enkel op de openbare weg. Voor een parkeerovertreding op een privéterrein ligt dat dus genuanceerder.
Dat onderscheid komt zelden ter sprake, en het kan uw dossier bepalen.
Gedagvaard voor feiten op een parking? Laad uw stukken op via onze uploadmodule. Wij bekijken welke wet er van toepassing was. Gratis en vrijblijvend. Upload uw stukken · Boek een gratis speeddate
De Wegverkeerswet: ook op privéparkings
Artikel 28 van de Wegverkeerswet bepaalt:
"In deze gecoördineerde wetten worden onder "openbare plaats" verstaan de openbare weg, de terreinen toegankelijk voor het publiek en de niet-openbare terreinen die voor een zeker aantal personen toegankelijk zijn."
De wet geeft dus geen definitie maar een opsomming van drie soorten openbare plaatsen:
- de openbare weg;
- de terreinen toegankelijk voor het publiek;
- de niet-openbare terreinen die voor een zeker aantal personen toegankelijk zijn.
Bij privéterreinen is het bepalende criterium dus of zij toegankelijk zijn voor het publiek, of voor bepaalde categorieën zoals klanten, leveranciers, aangestelden of bezoekers.
Het gevolg: privéparkings van winkels en grootwarenhuizen zijn openbare plaatsen. Rijden zonder rijbewijs, rijden in staat van dronkenschap of vluchtmisdrijf plegen is er dus even strafbaar als op straat.
Lees daarover ons artikel over dronken rijden en over vluchtmisdrijf.
De Wegcode: enkel op de openbare weg
De Wegcode heeft een engere reikwijdte. Artikel 1.1 bepaalt:
"Dit reglement geldt voor het verkeer op de openbare weg en het gebruik ervan, door voetgangers, voertuigen, trek-, last- of rijdieren en vee."
Dus enkel de openbare weg, en dat begrip is enger dan "openbare plaats". Bij een strikte lezing van artikel 28 is de Wegcode dan niet van toepassing op privéterreinen, ook wanneer die voor het publiek toegankelijk zijn.
De Wegverkeerswet maakt dat onderscheid immers uitdrukkelijk: de openbare weg staat er náást de toegankelijke terreinen, niet gelijk.
Wanneer is een parking dan toch openbare weg?
Twee uitspraken bepalen hoe dat in de praktijk beoordeeld wordt.
Het Hof van Cassatie, arrest van 17 november 2020. Een parkeerterrein dat voor alle weggebruikers zonder onderscheid toegankelijk is, kan als openbare weg gekwalificeerd worden, ook al is het privéterrein. Dat het terrein afgebakend is en enkel tegen betaling toegankelijk, doet daar volgens het Hof geen afbreuk aan.
De Politierechtbank van Kortrijk, vonnis van 5 december 2019. Niet enkel het karakter van het terrein telt, maar ook de inrichting ervan. Het privéterrein moet zodanig zijn ingericht als openbare weg — met verkeerstekens, borden en wegmarkeringen — dat er geen twijfel over bestaat dat men zich op de openbare weg bevindt.
Ontbreekt die inrichting, dan ontstaat er twijfel over welke regels van toepassing zijn. En twijfel werkt in het strafrecht in uw voordeel.
Wat betekent dat praktisch?
| Feit | Wet | Op een winkelparking |
|---|
| Rijden zonder rijbewijs | Wegverkeerswet | strafbaar |
| Rijden in staat van dronkenschap | Wegverkeerswet | strafbaar |
| Vluchtmisdrijf | Wegverkeerswet | strafbaar |
| Rijden onder invloed van drugs | Wegverkeerswet | strafbaar |
| Parkeerovertreding | Wegcode | hangt af van de kwalificatie |
| Voorrangsregels | Wegcode | hangt af van de kwalificatie |
| Straatrace | Wegcode | hangt af van de kwalificatie |
Bij die laatste drie is de vraag dus telkens: was dat terrein op dat ogenblik een openbare weg in de zin van de rechtspraak?
Straatraces: waarom dit zo belangrijk is
Parkeerterreinen van grootwarenhuizen zijn een klassieke plaats voor straatraces. En precies daar wordt het onderscheid beslissend.
Enkel op de openbare weg is het verboden om elkaar uit te dagen tot te snel rijden (artikel 10.4 van de Wegcode) en om wedstrijden te houden (artikel 50 van de Wegcode). Daarbuiten gelden die verbodsbepalingen niet.
Het statuut van het parkeerterrein bepaalt dus of de straatrace strafbaar was. Was het terrein niet ingericht als openbare weg, dan valt die tenlastelegging mogelijk weg.
Dat betekent niet dat er niets meer overblijft. Op een openbare plaats blijven andere misdrijven wel van toepassing: het veroorzaken van een integriteitsaantasting in het verkeer bij een ongeval, op grond van het Strafwetboek, en dronkenschap achter het stuur, op grond van de Wegverkeerswet.
Lees daarover ons artikel over de boetes voor straatracen.
Veelgestelde vragen
Is een winkelparking een openbare plaats?
Ja. Artikel 28 van de Wegverkeerswet rekent terreinen die voor het publiek toegankelijk zijn tot de openbare plaatsen.
Is een winkelparking ook een openbare weg?
Dat hangt af van de toegankelijkheid en de inrichting. Cassatie aanvaardde dat een terrein dat voor iedereen zonder onderscheid toegankelijk is, openbare weg kan zijn.
Mag ik dronken rijden op een privéparking?
Neen. De Wegverkeerswet geldt daar wel degelijk, dus dronkenschap is er strafbaar.
Heb ik een rijbewijs nodig op een winkelparking?
Ja. Rijden zonder rijbewijs is er even strafbaar als op straat.
Gelden de voorrangsregels op een parking?
Die staan in de Wegcode, die enkel op de openbare weg geldt. Of zij van toepassing zijn, hangt dus af van de kwalificatie van het terrein.
Is een straatrace op een winkelparking strafbaar?
Enkel wanneer dat terrein als openbare weg kwalificeert. Artikel 10.4 en artikel 50 van de Wegcode gelden immers enkel daar.
Doet betaling er iets toe?
Neen. Volgens Cassatie blijft een betalend en afgebakend terrein toch openbare weg wanneer het voor iedereen toegankelijk is.
Wat als het terrein geen borden of markeringen heeft?
Dan is er twijfel over welke regels gelden, en die twijfel werkt in uw voordeel.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Dit is een van de weinige onderwerpen in het verkeersrecht waar de plaats zelf een tenlastelegging kan doen wegvallen. Twee wetten, twee reikwijdtes, en rechtspraak die per geval oordeelt.
Werd u vervolgd voor feiten op een parking, dan is de eerste vraag dus niet wat u deed maar waar u stond.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij bekijken welke wet op dat terrein van toepassing was.
Laad hier uw stukken op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. Wij kijken dat kosteloos na, en u kiest altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: