Alle voorrangsregels op een rij
De Wegcode bevat veel meer voorrangsregels dan enkel de voorrang van rechts. U verleent ook voorrang aan spoorvoertuigen, aan spelende voetgangers in speelstraten, aan voetgangers op oversteekplaatsen, aan prioritaire voertuigen met sirene, en aan autobussen die binnen de bebouwde kom hun halteplaats verlaten.
Twee begrippen uit die regels kennen weinig bestuurders, en beide zijn praktisch bruikbaar: het pieprecht en de plicht om dubbel voorzichtig te zijn.
Voorrang van rechts blijft trouwens verdedigbaar. Onderzoek van het Instituut voor Mobiliteit en de Universiteit Hasselt toont dat bestuurders trager rijden op kruispunten mét voorrang van rechts dan op kruispunten zonder.
Betrokken bij een voorrangsdiscussie? Laad uw stukken op via onze uploadmodule. Wij bekijken welke regel op dat ogenblik gold. Gratis en vrijblijvend. Upload uw stukken · Boek een gratis speeddate
De algemene regel: artikel 12.5
Wie voorrang moet verlenen, mag pas verder rijden wanneer hij dat kan doen zonder gevaar voor ongevallen. Daarbij houdt hij rekening met de plaats en de snelheid van de andere weggebruikers.
Dat is de basisregel waaruit alle andere volgen.
Het pieprecht: u mag vooruit om te kijken
Hier zit een recht dat bestuurders vaak niet durven gebruiken.
Om te kunnen inschatten of u veilig verder mag, mag u een kruispunt of rijbaan een stuk oprijden zodat u voldoende zicht krijgt op de verkeerssituatie. Dat noemt men het pieprecht.
Staat u op een kruispunt waar geparkeerde wagens of een muur uw zicht blokkeren, dan hoeft u dus niet blind te blijven staan. U mag voorzichtig naar voren tot u ziet wat er aankomt.
Dat is meer dan een praktisch weetje. Bij een aanrijding komt de vraag terug of u wel voldoende zicht had voor u optrok.
Dubbel voorzichtig, ook met voorrang
Bij het oprijden van een kruispunt moet u dubbel voorzichtig zijn om ongevallen te voorkomen. Ook wanneer u zeker weet dat u voorrang heeft, en zelfs wanneer het kruispunt verkeerslichten heeft.
Dubbel voorzichtig betekent dat u rekening houdt met twee zaken tegelijk: de klimatologische omstandigheden zoals weer, wind en regen, en de plaatsgesteldheid.
Voorrang hebben ontslaat u dus niet van voorzichtigheid. Dat argument komt na een aanrijding vaak terug, en het kan de aansprakelijkheid mee bepalen.
De voorrang van rechts
De bekendste regel staat in artikel 12.3.1, eerste lid van de Wegcode:
"Elke bestuurder moet voorrang verlenen aan de bestuurder die van rechts komt, behalve indien hij op een rotonde rijdt of indien de bestuurder die van rechts komt uit een verboden rijrichting komt."
Die regel geldt voor alle bestuurders, ongeacht hun plaats op de openbare weg. Drie gevolgen daarvan verrassen mensen.
Ook fietsers verlenen voorrang aan auto's die van rechts komen. Omgekeerd mag een autobestuurder géén voorrang verlenen aan een fietser die van links komt. Dat zou juist gevaarlijke situaties opleveren.
Ook fietsers onderling. Wie op een fietspad rijdt, verleent voorrang aan een fietser die van rechts komt.
De rijrichting bepaalt wie van rechts komt, niet de zithouding of de positie van het voertuig. Dat is vooral van belang bij een achteruitrijdend voertuig.
Lees daarover ons artikel over de voorrang van rechts en haar uitzonderingen.
Sinds 2007: stoppen kost u uw voorrang niet
Vóór 1 maart 2007 verloor u uw voorrang wanneer u stopte en daarna weer optrok. Die regel veroorzaakte in de praktijk veel ongevallen en discussies, en is geschrapt.
Stoppen of niet, uw voorrang blijft behouden.
Ritsen: een variant op de voorrangsregel
Artikel 12bis van de Wegcode regelt het beurtelings invoegen:
"De bestuurders die, bij sterk vertraagd verkeer, rijden op een rijstrook die ophoudt of waarop het verder rijden wordt verhinderd, mogen slechts vlak voor de versmalling invoegen in de aangrenzende vrije rijstrook.
De bestuurders die rijden op die vrije rijstrook moeten vlak voor de versmalling beurtelings voorrang verlenen aan één invoegende bestuurder; in geval het rijden in zowel de linker als in de rechter rijstrook wordt verhinderd, moet eerst voorrang worden verleend aan één bestuurder op de rechter rijstrook en daarna aan één bestuurder op de linker rijstrook."
Vier zaken om te onthouden:
- Wie beurtelings invoegt, heeft voorrang, ongeacht of hij van links of van rechts komt.
- Ritsen is verplicht, ook wanneer er geen verkeersbord staat. De regel geldt altijd.
- Komen er twee rijstroken samen op een middelste strook? Dan verleent u eerst voorrang aan één bestuurder van rechts, daarna aan één van links.
- Ritsen geldt niet op opritten van autosnelwegen en evenmin bij verkeerswisselaars.
Dat laatste is belangrijk. Wie een autosnelweg oprijdt, voert een manoeuvre uit en moet dus voorrang verlenen aan wie er al rijdt.
Veelgestelde vragen
Wat is het pieprecht?
Het recht om een kruispunt of rijbaan een stuk op te rijden zodat u voldoende zicht krijgt op de verkeerssituatie.
Moet ik voorzichtig zijn als ik voorrang heb?
Ja. U moet dubbel voorzichtig zijn, ook met voorrang en zelfs bij verkeerslichten.
Moeten fietsers voorrang verlenen aan auto's?
Ja, wanneer die van rechts komen. De regel geldt voor alle bestuurders.
Verlies ik mijn voorrang als ik stop?
Neen, niet meer sinds 1 maart 2007.
Wie bepaalt wie van rechts komt?
De rijrichting van de voertuigen, niet de zithouding of de positie.
Is ritsen verplicht?
Ja, altijd, ook zonder verkeersbord.
Geldt ritsen op een oprit van de autosnelweg?
Neen. Daar voert u een manoeuvre uit en verleent u voorrang aan wie al op de snelweg rijdt.
Aan wie moet ik nog voorrang verlenen?
Onder meer aan spoorvoertuigen, prioritaire voertuigen met sirene, voetgangers op oversteekplaatsen, spelende voetgangers in speelstraten, en bussen die binnen de bebouwde kom hun halte verlaten.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Na een aanrijding op een kruispunt draait alles om welke regel op dat ogenblik gold. Was er een bord? Voerde iemand een manoeuvre uit? Had u voldoende zicht toen u optrok?
Die vragen bepalen wie aansprakelijk is, en dus wie betaalt.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij lopen de situatie ter plaatse na en zoeken uit welke regel speelde.
Laad hier uw stukken op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. Wij kijken dat kosteloos na, en u kiest altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: