Openbare dronkenschap en de andere alcoholmisdrijven
Openbare dronkenschap is strafbaar, ook zonder dat u achter een stuur kruipt. Naast de bekende verkeersmisdrijven bestaat er een tweede, veel minder bekende familie alcoholmisdrijven.
Die staan in de Besluitwet van 14 november 1939 betreffende de beteugeling van de dronkenschap. In de praktijk vervolgt men ze vrij vaak, meestal samen met andere feiten zoals smaad en weerspannigheid.
Drie misdrijven springen eruit: openbare dronkenschap, het opdienen van dronkenmakende dranken, en het dronken maken van een persoon. Dat laatste viseert onder meer studentendopen.
Vervolgd voor een alcoholmisdrijf? Laad uw dagvaarding of proces-verbaal op via onze uploadmodule. Wij bekijken uw dossier en uw kansen. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dagvaarding · Boek een gratis speeddate
Alcohol blijft een legale drug
De wet beschouwt alcohol in principe als een legale drug. Een glas drinken is dus niet verboden.
Pas wanneer alcoholgebruik maatschappelijk storend wordt, treedt de wetgever op en maakt hij dat gedrag strafbaar.
Dat het probleem reëel is, blijkt uit cijfers. Spoedarts Paul Calle onderzocht een jaar lang 5.000 spoedopnames in Gent en Sint-Niklaas. Eén op de twintig personen op de spoedafdeling was dronken.
Wat is openbare dronkenschap?
Voor dronkenschap bestaat geen aparte wettelijke definitie. U begrijpt het begrip dus in zijn gewone betekenis: de toestand waarin iemand zijn handelingen niet langer blijvend onder controle heeft, zonder dat hij noodzakelijk het bewustzijn verloor.
Die toestand moet zich in het openbaar voordoen, dus op een openbare plaats. Daaronder valt elke plaats die voor het publiek toegankelijk is:
- de openbare weg;
- een café, hotel of herberg;
- het openbaar vervoer;
- een werf.
Het volstaat dat het publiek er zonder selectie wordt toegelaten. Dat er voorwaarden gelden, zoals betaling van toegang, verandert daar niets aan.
De straf bedraagt een geldboete van 150,00 tot 250,00 euro na toepassing van de opdeciemen. Deze overtreding verjaart na zes maanden. Bij herhaling volgen strengere straffen.
Openbare dronkenschap met verzwarende omstandigheden
Dit noemt men gekwalificeerde openbare dronkenschap. Daarbij verricht iemand door zijn dronkenschap nog gevaarlijkere handelingen.
Denk aan dronken rijden. Of, echt gebeurd, een politieman die in beschonken toestand het verkeer regelde.
De straf: een gevangenisstraf van 8 dagen tot 1 maand en een geldboete van 260,00 tot 1.000,00 euro na de opdeciemen, of één van beide alleen. Ook hier weegt herhaling door.
Dronkenmakende dranken opdienen
Deze bepaling verrast cafébazen zelden, en andere mensen bijna altijd. Wie een dronkenmakende drank opdient aan iemand die duidelijk dronken is, pleegt een misdrijf.
De straf: een gevangenisstraf van 8 dagen tot 1 maand en een geldboete van 260,00 tot 500,00 euro na de opdeciemen, of één van beide alleen.
Drie nuances bepalen de draagwijdte:
- Het moet om alcohol gaan waarvan iemand effectief dronken wordt. Een fruitsap valt er dus niet onder.
- "Opdienen" wordt beperkt uitgelegd. Het gaat om serveren voor onmiddellijk gebruik ter plaatse. Verkoop valt daar niet onder.
- Of de drank opgedronken wordt, speelt geen rol. Het serveren volstaat.
De bepaling viseert vooral cafébazen, want zij moeten de toestand van hun klanten opvolgen. Toch kan iedereen strafbaar zijn, op elke plaats en ongeacht zijn hoedanigheid. De enige voorwaarde blijft dat u serveert aan iemand die duidelijk dronken is.
De rechter beoordeelt uiteindelijk of aan alle voorwaarden voldaan is.
Iemand dronken maken
Ook dat is strafbaar. De wet onderscheidt drie situaties.
Iemand doen drinken tot die kennelijk dronken is. Louter aanzetten tot drinken kan al volstaan. Fysieke of morele dwang is dus niet vereist.
Iemand tot dronkenschap brengen met arbeidsongeschiktheid of de dood tot gevolg. Denk aan iemand die stikt in zijn eigen braaksel, of die in het water valt en verdrinkt.
Uitdagen tot drinken. Deze bepaling viseert onder meer studentendopen. Zowel wie de uitdaging voorstelt als wie ze aanvaardt, is strafbaar. Voorwaarde is dat de uitdaging bij één of meer deelnemers dronkenschap veroorzaakte.
Wie loopt hier het meeste risico?
Drie groepen belanden vaker dan gedacht in zo'n dossier.
- Uitbaters van een horecazaak. U moet de toestand van uw klanten opvolgen, en het serveren zelf volstaat voor strafbaarheid.
- Organisatoren van studentenactiviteiten. Een uitdaging tot drinken is strafbaar voor beide betrokkenen.
- Wie meegaat in een gezelschap. Aanzetten tot drinken vraagt geen dwang.
En achter het stuur?
In het verkeer gelden bijzondere regels, met twee afzonderlijke misdrijven. Zij staan in de Wegverkeerswet, niet in de Besluitwet van 1939, en de bedragen hierboven gelden er dus niet.
Dronkenschap achter het stuur is niet meetbaar. Men leidt die af uit uiterlijke kenmerken: dubbel praten, wazige ogen, een wankele gang, geen besef van tijd en ruimte. In het verkeer blijkt zij ook uit zwalpend rijden of het negeren van verkeerslichten.
Artikel 35 van de Wegverkeerswet voorziet daarvoor een geldboete van 1.600,00 tot 16.000,00 euro. Titel IV van die wet bepaalt dat u alle vermelde geldboetebedragen vermenigvuldigt met 1,25, dus u betaalt 2.000,00 tot 20.000,00 euro. Daar komt een rijverbod van minstens één maand bij.
Dat eindbedrag is op 1 september 2026 niet gestegen. De bedragen in de wet gingen met acht omhoog en de factor van tien naar 1,25. Lees daarover ons artikel over dronken rijden.
Alcoholintoxicatie is wél objectief meetbaar, in promille of in mg/l uitgeademde alveolaire lucht. De grens ligt op 0,5 promille of 0,22 mg/l, en die bereikt u doorgaans na twee consumpties in korte tijd. Lees daarover ons artikel over alcoholintoxicatie en de bedragen sinds 1 juli 2026.
Dat alcohol uw rijvermogen aantast, is wetenschappelijk vaststaand: tragere reacties, minder concentratie, tunnelzicht. Ook wanneer u dat zelf niet merkt.
Lees over het verschil tussen beide ons artikel over alcoholintoxicatie tegenover dronkenschap.
Veelgestelde vragen
Is openbare dronkenschap strafbaar?
Ja. De Besluitwet van 14 november 1939 bestraft dat met een geldboete, en die overtreding verjaart na zes maanden.
Wat is een openbare plaats?
Elke plaats die voor het publiek toegankelijk is: de openbare weg, een café, het openbaar vervoer, een werf. Ook wanneer u toegang moet betalen.
Mag een cafébaas een dronken klant nog bedienen?
Neen. Wie een dronkenmakende drank opdient aan iemand die duidelijk dronken is, pleegt een misdrijf.
Valt verkoop daar ook onder?
Neen. "Opdienen" betreft serveren voor onmiddellijk gebruik ter plaatse.
Zijn studentendopen strafbaar?
Uitdagen tot drinken is strafbaar wanneer dat bij één of meer deelnemers dronkenschap veroorzaakte. Zowel wie uitdaagt als wie aanvaardt.
Moet ik iemand dwingen om strafbaar te zijn?
Neen. Louter aanzetten tot drinken kan volstaan.
Wat is het verschil met dronken rijden?
Dronken rijden is een verkeersmisdrijf uit de Wegverkeerswet, met een geldboete van 2.000,00 tot 20.000,00 euro. Openbare dronkenschap staat in de Besluitwet van 1939 en vereist geen voertuig.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Deze alcoholmisdrijven blijven onbekend tot iemand ermee geconfronteerd wordt. Zij worden nochtans vervolgd, vaak samen met smaad of weerspannigheid.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij bekijken of de vaststellingen in uw dossier de tenlastelegging dragen.
Laad hier uw dagvaarding op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: