Ongeval na alcohol: het causaal verband beslist alles
Een ongeval veroorzaakt na alcoholgebruik loopt langs twee sporen: uw strafdossier en uw verzekeraar. Eén vraag verbindt die twee, en zij bepaalt of u duizenden euro's zelf betaalt.
Die vraag is het causaal verband. Werd het ongeval veroorzaakt door de alcohol, of gebeurde het toevallig terwijl u gedronken had?
Zonder causaal verband kan uw verzekeraar niets terugvorderen. Met causaal verband wel. En wat de politierechter beslist, werkt door in dat burgerlijke dossier.
Ongeval veroorzaakt na alcoholgebruik? Laad uw dagvaarding op via onze uploadmodule. Wij bekijken hoe u het causaal verband kan aanvechten. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dagvaarding · Boek een gratis speeddate
Het strafrechtelijke spoor
Een ongeval waarbij men ook alcohol vaststelt, krijgt altijd een strafrechtelijk gevolg. U mag een dagvaarding voor de politierechtbank verwachten.
De rechter kan daarbij twee afzonderlijke straffen opleggen: één voor het ongeval en één voor de alcoholintoxicatie of dronkenschap.
Waren er gewonden, dan gaat die eerste tenlastelegging om het veroorzaken van een integriteitsaantasting in het verkeer, artikel 218 van het Strafwetboek, een straf van niveau 2: een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar, en als bijkomende straf een geldboete tot 5.000,00 euro. Op datzelfde niveau kan de rechter ook elektronisch toezicht van één maand tot een jaar, een werkstraf van meer dan 120 tot 300 uur, een probatiestraf van meer dan twaalf maanden tot twee jaar of een eenvoudige schuldigverklaring opleggen. Rijden in staat van dronkenschap of in een soortgelijke staat is daarbij een verzwarende factor die de rechter in overweging neemt, zonder dat het strafniveau stijgt (artikel 218/1). Bij een dodelijke afloop gaat het sinds 1 september 2026 om doding in het verkeer, artikel 107, een straf van niveau 3 met een gevangenisstraf van meer dan drie tot vijf jaar. Rijden in staat van dronkenschap of in een soortgelijke staat is dan één van de zeven verzwarende omstandigheden die de feiten tot verzwaarde doding in het verkeer maken: artikel 107/1, niveau 4, een gevangenisstraf van meer dan vijf tot tien jaar en een geldboete tot 16.000 euro.
Lees daarover onze artikels over integriteitsaantasting in het verkeer en over doding in het verkeer.
Twee straffen wegen zwaarder dan één. Uw advocaat pleit daarom voor de toepassing van artikel 65 van het Strafwetboek, waardoor beide feiten met één straf bestraft worden.
De keerzijde van één straf
Hier zit een afweging die geen enkele concurrent uitlegt, en die uw dossier kan maken of breken.
Verzekeraars menen dat één straf voor beide feiten bewijst dat het ongeval door de alcohol veroorzaakt werd. Zij gebruiken die ene straf dus als bewijs van het causaal verband, en verhogen zo hun kans op regres.
U staat dan voor een keuze. Een lichtere straf op strafrechtelijk vlak, of een sterkere positie tegenover uw verzekeraar. Die afweging maakt u niet alleen.
Waarom die redenering niet klopt
Uw advocaat heeft hier een sterk argument, en de rechtspraak volgt.
De Politierechtbank van Vilvoorde en de Nederlandstalige Rechtbank van Eerste Aanleg te Brussel oordeelden dat één straf niet noodzakelijk een oorzakelijk verband aantoont.
Technisch klopt dat. Artikel 65 van het Strafwetboek stelt als voorwaarde voor één straf niet dat er een causaal verband bestaat. Die bepaling laat één straf toe wanneer de afzonderlijke misdrijven "de opeenvolgende en voortgezette uitvoering zijn van eenzelfde misdadig opzet". Over een causaal verband zegt artikel 65 niets.
Het omgekeerde geldt evenzeer. Twee afzonderlijke straffen sluiten een regres niet uit. De politierechter kan zich immers altijd uitspreken over het causaal verband. Doet hij dat, dan staat dat verband ook burgerrechtelijk vast.
Let op één ding: artikel 65 hoort bij het oude Strafwetboek. Op 1 september 2026 trad het nieuwe in werking. Voor feiten van vóór die datum geldt in principe het oude recht. Lees daarover ons artikel over het nieuwe Strafwetboek.
Twee verzekeringen, twee regimes
Uw verzekeringssituatie splitst zich in twee. Het verschil is groter dan mensen vermoeden.
| Kenmerk | BA-verzekering | Omniumverzekering |
|---|
| Wettelijk verplicht | ja | neen |
| Dekt | schade aan derden | uw eigen schade |
| Voorwaarden bepaald door | de wet | het contract |
| Dekking valt weg vanaf | dronkenschap plus causaal verband | vaak al bij loutere alcoholintoxicatie |
| Wie draagt de bewijslast | uw verzekeraar | uw verzekeraar |
Die laatste rij verrast mensen, en zij werkt in uw voordeel.
Uw BA-verzekeraar dekt de schade aan derden, ook wanneer u dronken was. Het schadegeval is gedekt. Hij kan wel een deel van zijn uitgaven terugvorderen, en omdat het een verplichte verzekering is, legt de wet die voorwaarden vast. Hij moet dan aantonen dat er sprake was van dronkenschap én van een causaal verband. Lees daarover ons artikel over hoeveel uw verzekeraar kan terugvorderen.
Uw omniumverzekeraar dekt uw eigen schade. Die verzekering is niet verplicht, dus mag hij zijn voorwaarden vrij bepalen. In de praktijk weigeren de meeste omniumpolissen dekking al bij loutere alcoholintoxicatie, dus zonder dat er dronkenschap moet vastgesteld zijn.
Maar: die polissen leggen de bewijslast vaak bij u, en dat beding is nietig. Het Hof van Cassatie oordeelde op 12 oktober 2007 dat u niet kan verplicht worden om de afwezigheid van een oorzakelijk verband te bewijzen. Ook uw omniumverzekeraar moet dus zelf aantonen dat de alcohol het ongeval veroorzaakte.
Lees daarover ons artikel over de omniumverzekering na alcohol.
Waarom dat verschil telt
Dronkenschap en alcoholintoxicatie zijn juridisch niet hetzelfde, ook al gebruikt men die woorden door elkaar.
Alcoholintoxicatie gaat over een percentage alcohol, objectief vast te stellen via een ademanalyse of een bloedproef. Volgde men de geijkte procedure, dan valt dat cijfer moeilijk te betwisten.
Dronkenschap is een toestand en dus voor interpretatie vatbaar. U bent dronken wanneer u de bestendige controle over uw daden verloor, zonder dat u "buiten westen" hoeft te zijn. De politie beoordeelt dat op basis van uiterlijke tekenen, die zij in het proces-verbaal noteert.
Dronkenschap veronderstelt doorgaans alcoholintoxicatie. Het omgekeerde geldt niet: alcoholintoxicatie betekent niet automatisch dronkenschap. Lees daarover ons artikel over het verschil tussen beide.
Hoe bewijst een verzekeraar dat causaal verband?
De bewijslast ligt bij hem. Hij moet aantonen dat het ongeval veroorzaakt werd door het rijden onder invloed.
Daarvoor grijpt hij naar de feitelijke elementen uit uw dossier:
- de manier waarop het ongeval gebeurde;
- uw gedrag voor, tijdens en na het ongeval;
- de mate waarin u duidelijke tekenen van intoxicatie of dronkenschap vertoonde;
- en vooral: wat de politierechter besliste.
Dat laatste punt maakt uw strafdossier zoveel belangrijker dan het lijkt. Wat daar over het causaal verband gezegd wordt, bepaalt uw burgerlijke positie.
Veelgestelde vragen
Wat is het causaal verband?
Het verband tussen uw alcoholgebruik en het ongeval. Zonder dat verband kan uw verzekeraar niets terugvorderen.
Wie moet dat verband bewijzen?
Uw verzekeraar. Dat geldt zowel voor uw BA-verzekeraar als voor uw omniumverzekeraar.
Is één straf voor beide feiten een bewijs van causaal verband?
Neen. De Politierechtbank van Vilvoorde en de Nederlandstalige Rechtbank van Eerste Aanleg te Brussel oordeelden dat één straf dat verband niet noodzakelijk aantoont.
Sluiten twee afzonderlijke straffen een regres uit?
Neen. De politierechter kan zich altijd afzonderlijk over het causaal verband uitspreken.
Dekt mijn BA-verzekering de schade aan derden?
Ja, ook wanneer u dronken was. Hij kan die uitgaven wel later terugvorderen.
Dekt mijn omnium mijn eigen schade?
Vaak niet. De meeste omniumpolissen sluiten dekking al uit bij loutere alcoholintoxicatie. Uw verzekeraar moet dat verband wel zelf bewijzen.
Welke tenlastelegging krijg ik bij gewonden?
Het veroorzaken van een integriteitsaantasting in het verkeer, artikel 218 van het Strafwetboek, naast de tenlastelegging voor de alcohol zelf.
Waarom is mijn strafdossier belangrijk voor mijn verzekering?
Omdat wat de politierechter over het causaal verband beslist, ook burgerrechtelijk vaststaat.
Zorgeloos naar de politierechtbank
In dit soort dossiers gaat het niet enkel over uw straf. De vraag of de alcohol het ongeval veroorzaakte, beslist ook over duizenden euro's aan regres en over uw eigen schade.
Precies daarom hoort de strategie op de zitting bepaald te worden, met beide sporen in het achterhoofd. Eén straf of twee, en wat de rechter over het causaal verband zegt.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij wegen die afweging samen met u af.
Laad hier uw dagvaarding op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: