Feiten
Op 26 april 2024 stelde een trajectcontrole op de Merchtemsesteenweg in Meise een snelheidsovertreding vast. Volgens het dossier reed de bestuurder een gecorrigeerde snelheid van 31 km/u en ontving hij vervolgens een uitnodiging tot betaling van een gemeentelijke administratieve sanctie (GAS-boete) van 53,00 EUR. De bestuurder betwistte die GAS-boete en stapte naar de Politierechtbank. De politierechter in Vilvoorde gaf de bestuurder gelijk en vernietigde de sanctie op basis van twee argumenten die ook voor andere GAS-dossiers na trajectcontrole bijzonder relevant kunnen zijn.
Dit type dossier valt binnen het kader van gemeentelijke administratieve sancties, zoals die door gemeenten en soms een stad worden toegepast via het gemeentereglement en/of het politiereglement.
1. Geen vaststelling door een daartoe bevoegd persoon
De rechtbank stelde vast dat de vermeende verkeersovertreding niet duidelijk was vastgesteld door een daartoe bevoegd persoon, zoals een agent van de lokale politie of een bevoegd personeelslid.
In het dossier werd enkel verwezen naar een stamnummer van een verbalisant die blijkbaar een opleiding had gevolgd om het toestel te bedienen. Er was echter geen duidelijke identificatie van de fysieke vaststeller in het dossier. Daardoor was ook de concrete vaststelling onvoldoende controleerbaar.
Volgens de rechtbank botst dit met artikel 62 van de Wegverkeerswet, dat vereist dat elke verkeersovertreding wordt vastgesteld door een fysiek persoon. Een volledig geautomatiseerde verwerking, waarbij enkel een stamnummer verschijnt zonder identificeerbare fysieke vaststeller, volstaat niet om aan die wettelijke vereiste te voldoen.
Het gevolg was duidelijk: de gemeente kon niet bewijzen dat een bevoegde persoon de overtreding daadwerkelijk had vastgesteld. Daarom werd de opgelegde GAS-boete nietig verklaard. Zeker bij beperkte snelheidsovertredingen en kleine snelheidsovertredingen die via trajectcontrole worden vastgesteld, bijvoorbeeld op bepaalde gewestwegen, is dit een cruciale voorwaarde binnen het GAS-kader, ook wanneer het gaat om een beperkte snelheidsovertreding met beperkte marge.
In de praktijk rijst daarbij soms ook de vraag of, en in welke mate, de betrokkene of diens raadsman tijdig toegang kreeg tot het dossier, bijvoorbeeld via een procedure rond sanctionerend ambtenaar toelating inzage gegevens.
2. Gedeeltelijke financiering door een private partner
Het tweede argument ging over de financiering van het trajectcontrolesysteem.
De politierechter oordeelde dat automatische controletoestellen slechts tot sancties mogen leiden wanneer ze volledig door de bevoegde overheid zelf worden gefinancierd, bijvoorbeeld door de gemeente of stad.
In de praktijk wordt trajectcontrole soms beheerd en/of (deels) gefinancierd via commerciële partners, zoals TAAS (Trajectcontrole-as-a-Service). In het aangehaalde dossier werd vermeld dat zo’n private partner een vaste vergoeding van 24,00 EUR per uitgeschreven boete ontvangt. Daardoor vloeit een belangrijk deel van het boetebedrag naar een private partij, terwijl slechts een deel in de gemeentekas terechtkomt.
Volgens de politierechter voldeed het gebruikte systeem in dit dossier niet aan de wettelijke vereisten, omdat de gemeente niet aantoonde dat zij instond voor de volledige financiering. Ook op dit punt schoot de gemeente dus tekort.
Conclusie
Omdat niet was voldaan aan beide wettelijke voorwaarden — een bevoegde fysieke vaststelling én volledige publieke financiering — vernietigde de politierechter de opgelegde GAS-boete.
Dit vonnis roept belangrijke vragen op over de manier waarop trajectcontroles in sommige gemeenten vandaag worden georganiseerd, gefinancierd en juridisch gevalideerd. Voor heel wat lopende en toekomstige GAS-procedures kan dit relevant zijn, afhankelijk van de concrete dossierstukken en de wijze van vaststelling, ook wanneer het in andere dossiers om dezelfde overtredingen gaat.
Let wel: een GAS-procedure is niet hetzelfde als een klassieke strafprocedure, met een procureur, en staat doorgaans los van een correctionele straf. Het blijft wel een beslissing die door een rechtbank kan worden getoetst. In België speelt dit niet alleen bij snelheid, maar ook bij andere administratieve inbreuken, zoals openbare overlast of sluikstort, geregeld via beslissingen van de gemeenteraad en uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van het lokaal bestuur, soms met betrokkenheid van de burgemeester.
Twijfelt u aan de rechtmatigheid van uw GAS-boete na trajectcontrole?
Ontving u een GAS-boete na trajectcontrole en vraagt u zich af of die wettig werd opgelegd? Bij Verkeerszaken kan u terecht voor deskundige begeleiding en een grondige dossieranalyse, onder meer bij snelheidscamera’s, roodlichtcamera’s, trajectcontrole en bepaalde snelheidsinbreuken. Contacteer ons vandaag voor concreet advies.
Soms kan een ogenschijnlijk eenvoudige stap — zoals een correct gemotiveerde, desnoods aangetekende brief — een groot verschil maken bij een betwisting voor de politierechtbank, afhankelijk van uw situatie en de termijnen.
Anderen lazen ook:
