Kan u een rijverbod vermijden?
Een rijverbod vermijden lukt niet in elk dossier. De wet verplicht de politierechter in bepaalde gevallen om het verval van het recht tot sturen uit te spreken. Toch beschikt die rechter over een verrassend brede waaier aan alternatieven en modaliteiten.
Uw advocaat pleit dus zelden alleen over de schuldvraag. Hij pleit vooral over de straf. Precies daar valt in de praktijk het meeste te winnen.
Twee wetten spelen samen. Het verval van het recht tot sturen staat in artikel 38 van de Wegverkeerswet van 16 maart 1968. De strafmodaliteiten zoals uitstel en opschorting komen uit het Strafwetboek. Dat Strafwetboek verandert grondig op 1 september 2026. Lees daarover ons artikel over het nieuwe Strafwetboek en uw verkeerszaak.
1. Uitstel: de straf hangt boven uw hoofd
Bij uitstel spreekt de rechter een straf uit. Die straf wordt niet uitgevoerd. Pleegt u tijdens de proeftermijn geen nieuwe feiten? Dan blijft de uitvoering definitief achterwege.
Het nieuwe Strafwetboek regelt dit in artikel 65. Twee elementen zijn voor u van belang.
- De rechter kan uitstel verlenen wanneer de straf die hij oplegt niveau 3 niet te boven gaat.
- Het uitstel geldt voor hoofdstraffen en voor bijkomende straffen, volledig of gedeeltelijk.
Die tweede regel is goud voor uw dossier. Het rijverbod is namelijk een bijkomende straf. Een rijverbod met uitstel behoort dus uitdrukkelijk tot de mogelijkheden. De duur van het uitstel bedraagt minimaal één jaar en maximaal vijf jaar.
Politierechters leggen straffen in de praktijk vaak gedeeltelijk met uitstel op. Denk aan een rijverbod van drie maanden, waarvan twee maanden met uitstel. U levert dan één maand effectief uw rijbewijs in.
Let op één beperking. Uitstel geldt niet voor de werkstraf, de probatiestraf, de verbeurdverklaring en de straf onder elektronisch toezicht. Die straffen vormen zelf al een alternatief.
2. Opschorting van de uitspraak: schuldig zonder veroordeling
Bij een opschorting verklaart de rechter de feiten bewezen. Hij spreekt geen veroordeling uit. Hij legt dus ook geen straf op. Uw strafregister blijft schoon.
Artikel 64 van het nieuwe Strafwetboek regelt dit. De rechter koppelt er een proeftijd aan van minimaal één jaar en maximaal vijf jaar. U moet zelf instemmen met de opschorting. Blijft de opschorting overeind tijdens die proeftijd? Dan eindigt de vervolging definitief.
Voor wie zijn rijbewijs beroepshalve nodig heeft, is dit vaak de meest waardevolle uitkomst. Een opschorting laat immers geen rijverbod na. Zij bespaart u bovendien de opdeciemen en de bijdrage aan het Slachtofferfonds. Lees daarover ons artikel over wat een veroordeling echt kost.
3. Werkstraf: nu een volwaardige hoofdstraf
Het nieuwe Strafwetboek zet de werkstraf op gelijke hoogte met de gevangenisstraf. De rechter kiest binnen niveau 1 uit een werkstraf van 20 tot 120 uur. Binnen niveau 2 loopt de vork van 120 tot 300 uur.
U presteert die uren onbetaald bij een openbare dienst of een vereniging. Denk aan groenonderhoud, een sociale werkplaats of een woonzorgcentrum.
4. Probatiestraf: begeleiding in plaats van bestraffing
De probatiestraf is een autonome hoofdstraf. Binnen niveau 1 bedraagt zij 6 tot 12 maanden. Binnen niveau 2 loopt zij van 12 maanden tot 2 jaar.
U leeft tijdens die periode voorwaarden na. Een justitieassistent volgt u op. De probatiecommissie houdt toezicht. Bij alcoholdossiers gaat het vaak om een behandeling of begeleiding rond alcoholgebruik.
Welk alternatief past bij uw dossier? Laad uw dagvaarding op via onze uploadmodule. Onze advocaten bekijken welke strafmodaliteiten in uw zaak haalbaar zijn. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dagvaarding · Boek een gratis speeddate
5. Een verkeersopleiding volgen
Artikel 38, § 3, 5° van de Wegverkeerswet voorziet in een opleiding. De rechter kan die opleiding opleggen ter aanvulling van het theoretisch en praktisch examen. Hij kan de opleiding ook opleggen ter vervanging daarvan.
Daarnaast bestaat een tweede, minstens even nuttige piste. Volgt u vrijwillig een verkeerscursus voor uw zitting? Dan levert dat een concreet pleitargument op. In de praktijk wijken rechters vooral af van een verplicht rijverbod na het volgen van zo'n cursus, gecombineerd met een blanco strafregister.
Wachten tot de zitting is hier dus geen goed plan. Een cursus vraagt tijd.
6. Het weekendrijverbod
Blijft een effectief rijverbod onvermijdelijk? Dan bestaat er nog een belangrijke modaliteit. De rechter kan de uitvoering beperken tot de weekends en de feestdagen (artikel 38, § 5 Wegverkeerswet). U vraagt dat met een gemotiveerd verzoek.
Het rijverbod geldt dan van vrijdag 20 uur tot zondag 20 uur. Bij een feestdag loopt het van 20 uur op de vooravond tot 20 uur op de feestdag zelf. Uw beroepsleven blijft zo grotendeels intact. De straf blijft wel voelbaar.
Één cruciale beperking hoort hierbij. Legt de rechter herstelproeven of een alcoholslot op? Dan sluit de wet een weekendrijverbod uit. Die combinatie is niet mogelijk. Lees daarover ons artikel over de vier herstelonderzoeken.
Een derde piste blijft altijd open. U kan het openbaar ministerie verzoeken om uw rijverbod in een door u gekozen periode te laten ingaan. Denk aan een vakantieperiode.
Wanneer moet de rechter wél een rijverbod opleggen?
Eerlijk blijven hoort hierbij. Artikel 38, § 2 van de Wegverkeerswet somt de gevallen op waarin een rijverbod verplicht is. Denk aan overtredingen van de vierde graad, rijden tijdens een eerder rijverbod en bepaalde alcoholdossiers.
In die dossiers verschuift de discussie. Uw advocaat pleit dan niet meer over de vraag óf er een rijverbod komt. Hij pleit over de duur, over het uitstel en over de modaliteiten.
Praktisch: uw rijbewijs inleveren
Kreeg u toch een effectief rijverbod? Dan gaat dat verbod in op de vijfde dag na de kennisgeving. Zaterdagen, zondagen en wettelijke feestdagen tellen niet mee. U beschikt dus over vier werkdagen om uw rijbewijs af te geven op de griffie.
Lever niet te laat in. Dat vormt op zichzelf een nieuw misdrijf.
Veelgestelde vragen
Kan een rijverbod met uitstel worden opgelegd?
Ja. Het rijverbod is een bijkomende straf. Artikel 65 van het nieuwe Strafwetboek laat uitstel toe voor hoofdstraffen en voor bijkomende straffen, volledig of gedeeltelijk.
Wat is het verschil tussen uitstel en opschorting?
Bij uitstel spreekt de rechter een straf uit die hij niet laat uitvoeren. Bij opschorting spreekt hij helemaal geen veroordeling uit. De feiten blijven wel bewezen.
Hoelang duurt de proeftermijn?
Bij zowel uitstel als opschorting bedraagt de proeftermijn minimaal één jaar en maximaal vijf jaar.
Krijg ik een weekendrijverbod als ik mijn wagen nodig heb voor mijn werk?
Dat kan, op gemotiveerd verzoek. Legt de rechter herstelproeven of een alcoholslot op? Dan valt die mogelijkheid weg.
Helpt het om vooraf een verkeerscursus te volgen?
Ja. Rechters wijken vooral af van een verplicht rijverbod bij een blanco strafregister in combinatie met een gevolgde cursus. Start daar dus tijdig mee.
Mijn feiten dateren van voor 1 september 2026. Welke regels gelden dan?
De rechter past de voor u gunstigste wet toe. Uw advocaat legt daarvoor het oude en het nieuwe recht naast elkaar.
Zorgeloos naar de politierechtbank
De politierechter beschikt over veel meer instrumenten dan alleen een boete en een rijverbod. Die instrumenten komen echter zelden spontaan op tafel. Iemand moet ze vragen, onderbouwen en documenteren.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij weten welk alternatief in welke rechtbank een reële kans maakt.
Laad hier uw dagvaarding op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: