Positieve speekseltest: wat betekent dat?
Een positieve speekseltest betekent dat het toestel van de politie sporen van drugs in uw speeksel detecteerde. Die vaststelling langs de weg leidt niet meteen tot een straf. Zij zet wel een procedure in gang die eindigt bij de politierechtbank.
De speekseltest spoort vijf stoffen op:
- THC, voor cannabis;
- amfetamine, voor speed;
- MDMA, voor xtc;
- morfine of 6-acetylmorfine, voor heroïne;
- cocaïne of benzoylecgonine, voor cocaïne.
Sinds 1 september 2026 staat ook ketamine in artikel 37bis, maar daarvoor bestaat nog geen speekseltest. Lees daarover ons artikel over ketamine achter het stuur.
Onthoud vooral één ding. Niet de speekseltest bepaalt uw straf. Dat doet de latere analyse in het labo.
De drie stappen van de controle
De politie mag niet zomaar een speekseltest afnemen. De wet legt een vaste volgorde op.
Stap 1: de checklist. De agent overloopt een gestandaardiseerde lijst met uiterlijke tekenen van recent druggebruik. Stelt hij minstens drie tekenen vast, dan mag hij verder gaan. Ontbreken die tekenen, dan mag u uw weg voortzetten.
Stap 2: de speekseltest. U wrijft enkele keren met het toestel over uw tong. Het resultaat volgt ter plaatse. Bij een positieve test legt de politie u een tijdelijk rijverbod op en laat u uw voertuig staan.
Stap 3: de speekselanalyse. Een erkend labo onderzoekt een tweede staal. Enkel dat resultaat telt als bewijs. Kan een speekselanalyse niet doorgaan, dan volgt een bloedproef.
Die volgorde is geen formaliteit. Elke stap moet correct verlopen. Precies daar begint vaak het werk van uw advocaat.
Let op wat dat betekent wanneer er geen analyse volgt: de checklist alleen heeft geen zelfstandige bewijswaarde. Lees daarover ons artikel over wat er gebeurt wanneer er geen speekseltest afgenomen werd.
De wettelijke grenswaarden per stof
Dit is het onderdeel dat de meeste bestuurders niet kennen, en het bepaalt of u vervolgd wordt.
De Wegverkeerswet legt per stof een drempel vast. Ligt het resultaat van uw speekselanalyse onder die waarde, dan neemt men het niet in aanmerking. De stoffen zelf staan opgesomd in artikel 37bis, § 1, 1°.
| Stof | Grenswaarde (ng/ml) |
|---|
| Delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) | 10 |
| Amfetamine | 25 |
| Methyleendioxymethylamfetamine (MDMA) | 25 |
| Morfine (vrij) of 6-acetylmorfine | 5 |
| Cocaïne of benzoylecgonine | 10 |
Die waarden zijn zeer laag. Tien nanogram per milliliter komt neer op tien miljardsten van een gram. Dat verklaart waarom occasioneel gebruik dagen later nog een positief resultaat oplevert.
Laat uw analyseverslag dus altijd nakijken. Ligt uw resultaat net boven een drempel, dan wint de nauwkeurigheid van de meting aan belang.
Geen nultolerantie, maar wel een zeer lage drempel
Hier bestaat een misverstand dat u geregeld leest: dat België een nultolerantie hanteert voor drugs in het verkeer.
Dat klopt niet. De wet werkt met grenswaarden, en pas boven die drempel bent u strafbaar. Het verschil telt, want het betekent dat de gemeten waarde in uw dossier controleerbaar is.
Wat wel juist is: die drempels liggen zo laag dat het in de praktijk vaak op hetzelfde neerkomt. En de vraag of u op dat moment nog onder invloed was, speelt geen rol. Enkel de aanwezigheid van de stof boven de wettelijke drempel telt.
Waarom u dagen na gebruik nog positief test
Hoelang een stof aantoonbaar blijft, hangt af van uw gebruikspatroon.
Bij occasioneel gebruik blijft THC doorgaans ongeveer veertien uur opspoorbaar in speeksel. Bij chronisch gebruik loopt dat op tot dagen, omdat de stof zich opslaat in het vetweefsel en langzaam vrijkomt.
U kan dus nuchter zijn en toch veroordeeld worden. Veel bestuurders begrijpen dat pas wanneer de dagvaarding in de bus valt.
Positief getest en gedagvaard? Laad uw dagvaarding of proces-verbaal op via onze uploadmodule. Wij controleren de checklist, de test, de analyse en de termijnen. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dagvaarding · Boek een gratis speeddate
Weigeren is geen uitweg
De wet bestraft het weigeren van een speekseltest, een speekselanalyse of een bloedproef even zwaar als een positief resultaat. Weigeren levert u dus niets op.
Één uitzondering bestaat. Roept u een wettige reden in, dan roept de politie een arts op om dat motief te beoordelen. Die arts mag de inhoud van uw medisch geheim niet onthullen. Oordeelt hij dat de weigering ongegrond is, dan betaalt u zelf zijn tussenkomst.
Uw recht op een tegenexpertise
Twijfelt u aan het resultaat van de analyse? Dan heeft u recht op een tegenexpertise. Bij de speekselafname verzamelt men altijd voldoende materiaal om een tweede analyse mogelijk te maken.
Twee voorwaarden gelden. U betaalt die tegenexpertise zelf. En u moet snel handelen, want de bewaartermijn van het staal is beperkt.
Bespreek dit meteen met uw advocaat. Een tegenexpertise aanvragen nadat de termijn verstreken is, heeft geen zin meer.
Wat riskeert u voor de politierechtbank?
Bevestigt de analyse een resultaat boven de grenswaarde, dan verschijnt u voor de politierechtbank. Blijft u eronder, dan volgt geen dagvaarding.
Sinds 1 september 2026 staan de basisbedragen rechtstreeks in de wet, maar de opdeciemen bleven bestaan: aan het hoofd van Titel IV van de Wegverkeerswet staat dat alle vermelde geldboetebedragen met 1,25 worden vermenigvuldigd. Artikel 37bis voorziet een geldboete van 1.600,00 tot 16.000,00 euro, wat na toepassing van die factor neerkomt op 2.000,00 tot 20.000,00 euro, plus een mogelijk rijverbod van 8 dagen tot 5 jaar.
Ligt de datum van uw feiten vóór 1 september 2026, dan geldt in principe het oude recht, tenzij het nieuwe recht voor u milder uitvalt. Voor de geldboete verandert dat weinig: van 1 februari tot 31 augustus 2026 gold factor 10 op basisbedragen van 200 tot 2.000 euro, wat op datzelfde eindbedrag van 2.000,00 tot 20.000,00 euro uitkwam. Voor feiten tot en met 31 januari 2026 gold factor 8, en dan lag het eindbedrag op 1.600,00 tot 16.000,00 euro. Lees daarover ons artikel over het nieuwe Strafwetboek.
Bij drugsdossiers hoort daar vaak meer bij. De rechtbank kan een medisch of psychologisch onderzoek bevelen. Stelt zij vast dat u kampt met problematisch gebruik, dan kan zij u rijongeschikt verklaren. Dat betekent een rijverbod voor onbepaalde duur, tot u opnieuw slaagt voor de opgelegde onderzoeken. Lees daarover ons artikel over de vier herstelonderzoeken.
Bent u een beginnende bestuurder of houder van een voorlopig rijbewijs? Dan gelden strengere regels. Lees daarover ons artikel over het regime van de beginnende bestuurder.
Waar zit uw verweer?
Een drugsdossier lijkt uitzichtloos. Dat is het zelden. Vijf vragen verdienen altijd een controle.
- Stelde de agent effectief drie uiterlijke tekenen vast? De checklist is een wettelijke voorwaarde, geen formaliteit.
- Ligt uw resultaat boven de wettelijke grenswaarde? Daaronder telt het resultaat niet.
- Verliep de analyse in een erkend labo, volgens de voorgeschreven methode?
- Werden de termijnen gerespecteerd, zowel voor de analyse als voor de verzending van het proces-verbaal?
- Kreeg u correcte informatie over uw recht op een tegenexpertise?
Veelgestelde vragen
Wat is de grenswaarde voor THC in een speekselanalyse?
10 ng/ml. Blijft uw resultaat daaronder, dan neemt men het niet in aanmerking.
Welke grenswaarden gelden voor de andere stoffen?
Amfetamine en MDMA: 25 ng/ml. Morfine of 6-acetylmorfine: 5 ng/ml. Cocaïne of benzoylecgonine: 10 ng/ml.
Geldt er nultolerantie voor drugs in het verkeer?
Neen. De wet werkt met grenswaarden per stof. Die liggen wel zo laag dat het in de praktijk vaak op hetzelfde neerkomt.
Hoelang blijft THC opspoorbaar?
Bij occasioneel gebruik doorgaans ongeveer veertien uur. Bij chronisch gebruik loopt dat op tot dagen.
Bepaalt de speekseltest langs de weg mijn straf?
Neen. Enkel het resultaat van de speekselanalyse of de bloedproef in het labo geldt als bewijs.
Staat ketamine op de lijst?
Sinds 1 september 2026 wel, maar er bestaat nog geen speekseltest die het opspoort.
Wat gebeurt er als ik de test weiger?
Weigeren wordt even zwaar bestraft als een positief resultaat, tenzij u een wettige reden inroept die een arts aanvaardt.
Kan ik het resultaat laten hercontroleren?
Ja, via een tegenexpertise op uw eigen kosten. Handel snel, want de termijn is kort.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Een positieve speekseltest voelt als een uitgemaakte zaak. Dat is het niet. De procedure telt meerdere stappen, elke stap kent voorwaarden, en elk resultaat wordt afgetoetst aan een wettelijke drempel.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij lezen uw dossier na op de checklist, de analysewaarden en de termijnen.
Laad hier uw dagvaarding op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook:
