Ketamine achter het stuur: strafbaar, maar niet via artikel 37bis
Ketamine wordt in de pers geregeld genoemd als een stof die sinds 1 september 2026 in artikel 37bis van de Wegverkeerswet zou staan. Leest u de geconsolideerde wettekst zoals ze vandaag luidt, dan staat daar iets anders: artikel 37bis, § 1, 1° somt vijf stoffen op — THC, amfetamine, MDMA, morfine of 6-acetylmorfine, en cocaïne of benzoylecgonine. Ketamine komt in de hele Wegverkeerswet niet voor.
Dat verklaart meteen twee dingen die u elders als een raadsel voorgeschoteld krijgt. Er is geen speekseltest waarmee ketamine langs de weg opgespoord kan worden, en er bestaat geen wettelijke grenswaarde. Ook artikel 61bis, artikel 62ter en artikel 63, die de tests en de analyses regelen, vermelden ketamine niet.
Betekent dat dat u ongestraft blijft? Neen. De vervolging loopt langs een andere weg: artikel 35 van de Wegverkeerswet bestraft wie rijdt terwijl hij in staat van dronkenschap verkeert of in een soortgelijke staat, met name ten gevolge van het gebruik van drugs of van geneesmiddelen. Ketamine valt daar volledig onder. Maar die weg werkt anders, en dat verschuift uw hele dossier naar de vaststellingen van de verbalisanten.
Gecontroleerd na ketaminegebruik? Laad uw stukken op via onze uploadmodule. Wij bekijken op welke grond men u vervolgt. Gratis en vrijblijvend. Upload uw stukken · Boek een gratis speeddate
Wat de wet vandaag wel en niet zegt
De wet van 25 mei 2026 past de Wegverkeerswet aan in drie fases, en de tweede fase liep samen met het nieuwe Strafwetboek van 1 september 2026. Die hervorming zette de Wegverkeerswet om naar de acht strafniveaus en verlaagde de alcoholdrempel langs de weg. De lijst van stoffen in artikel 37bis bleef daarbij op vijf staan.
Dat is geen detail. Artikel 37bis werkt met gemeten waarden: het misdrijf bestaat wanneer een speekselanalyse of een bloedanalyse een gehalte aantoont dat gelijk is aan of hoger dan de drempel die de wet zelf noemt. Zonder stof in de lijst is er geen drempel, en zonder drempel is er langs die weg geen misdrijf.
De speekseltesten die langs de weg gebruikt worden, zijn dan ook ontwikkeld voor die vijf stoffen. Voor ketamine bestaat geen wettelijke grenswaarde en geen test.
Twee wegen, twee logica's
Dat gat maakt dat er in de praktijk twee bepalingen naast elkaar staan.
| Kenmerk | Artikel 37bis | Artikel 35 |
|---|
| Wat men bewijst | een gemeten waarde boven de grens | uw feitelijke toestand |
| Ketamine vermeld | neen, de lijst noemt vijf stoffen | ja, als drug of geneesmiddel |
| Grenswaarde voor ketamine | bestaat niet | niet van toepassing |
| Bewijsmiddel | speekselanalyse of bloedanalyse | vaststellingen van de verbalisanten |
| Betwistbaar via | de meting en de procedure | de vaststellingen zelf |
Bij ketamine verloopt de vervolging dus via artikel 35. Er is geen cijfer waarmee men u confronteert, maar een beschrijving van uw toestand.
Dat maakt uw dossier op één punt zwakker en op één punt sterker. Zwakker omdat er geen drempel bestaat waaronder u veilig zit. Sterker omdat een feitelijke vaststelling betwistbaar is, terwijl een meetwaarde dat nauwelijks is.
Lees daarover ons artikel over het verschil tussen alcoholintoxicatie en dronkenschap, waar dezelfde logica speelt.
Waarom ketamine achter het stuur zo gevaarlijk is
Ketamine is een dissociatief middel. Uw waarneming en uw coördinatie veranderen op een manier die moeilijk verenigbaar is met rijden.
In het verkeer uit zich dat concreet:
- u schat snelheid en afstand verkeerd in;
- u reageert trager op onverwachte situaties;
- u raakt sneller gedesoriënteerd, ook op een route die u kent;
- uw aandacht versplintert, waardoor eenvoudige handelingen fout lopen.
Precies die kenmerken vormen ook het bewijsmateriaal. Wat u ervaart als "het gaat wel", noteert een verbalisant als desoriëntatie en vertraagde reacties.
Hoe verloopt een controle?
De politie vertrekt van een gestandaardiseerde checklist met uiterlijke kenmerken: uw ogen, uw gezicht, uw gedrag, uw gemoedstoestand, uw taalgebruik en uw gang.
Stelt zij voldoende tekenen vast, dan volgt een speekseltest. Bent u betrokken bij een verkeersongeval, dan mag zij altijd testen.
Hier ontstaat bij ketamine de bijzondere situatie. Gebruikte u enkel ketamine, dan valt die test doorgaans negatief uit, terwijl u wel degelijk verminderd rijvaardig bent.
Wat blijft er dan over? De vaststellingen van de verbalisanten, en eventueel een bloedproef. Op die basis kan men u vervolgen op grond van artikel 35.
Let daarbij op één zaak die uw positie bepaalt: de checklist met uiterlijke kenmerken heeft geen zelfstandige bewijswaarde. Zonder enige analyse ontbreekt het bewijs voor een vervolging op grond van artikel 37bis. Lees daarover ons artikel over wat er gebeurt wanneer er geen speekseltest afgenomen werd en over de checklist en de grenswaarden bij drugs.
Wat riskeert u?
Langs de weg. Bij een positieve vaststelling legt de politie u een rijverbod van 12 uur op. De procureur des Konings kan uw rijbewijs daarnaast intrekken voor 15 dagen. Lees daarover ons artikel over de onmiddellijke intrekking.
Voor de rechter. Sinds 1 september 2026 staan de bedragen rechtstreeks in de wet, zonder opdeciemen. Voor zowel artikel 35 als artikel 37bis komt dat neer op een geldboete van 1.600,00 tot 16.000,00 euro.
Daarbij is een rijverbod verplicht: minstens één maand tot vijf jaar, of levenslang. De rechter kan het herstel van uw rijrecht bovendien afhankelijk maken van vier proeven.
Ligt de datum van uw feiten vóór 1 september 2026, dan geldt in principe het oude recht met de opdeciemen, tenzij het nieuwe recht voor u milder uitvalt. Lees daarover ons artikel over het nieuwe Strafwetboek en over wat een veroordeling echt kost.
Waar zit uw verweer?
Omdat er geen meetwaarde is, verschuift alles naar de vaststellingen. Vier punten verdienen dan een controle.
Op welke grond vervolgt men u? Staat er artikel 37bis op uw dagvaarding voor ketamine, dan is dat de eerste vraag van uw dossier: die bepaling somt vijf stoffen op en ketamine staat er niet bij, er bestaat geen grenswaarde en er is geen analyse die het gehalte aan een wettelijke drempel kan toetsen. Bij een vervolging op grond van artikel 35 telt iets heel anders, namelijk uw feitelijke toestand.
Hoeveel kenmerken noteerde men werkelijk? En staan die als waarneming in het proces-verbaal, of als conclusie? "Leek gedesoriënteerd" is een gevolgtrekking, "kon zijn adres niet noemen" is een waarneming.
Werd de procedure gevolgd? De checklist, de test, en bij een bloedproef de correcte afname en bewaring van het staal.
Werd het proces-verbaal tijdig verstuurd? Sinds 1 juli 2026 geldt daarvoor 30 dagen. Lees daarover ons artikel over de termijn van 30 dagen.
Lees ook ons artikel over de bewijswaarde van een proces-verbaal.
Wat u best doet bij een controle
Vier zaken helpen u, en geen daarvan vraagt juridische kennis.
- Blijf rustig en correct, ook wanneer u zich onterecht geviseerd voelt.
- Vermijd spontane verklaringen. Wat u zegt, komt in het proces-verbaal en kleurt uw hele dossier.
- Noteer achteraf zo snel mogelijk wat er gebeurde: het tijdstip, de plaats, het verloop en eventuele getuigen.
- Contacteer vroeg een advocaat, liefst vóór u verdere verklaringen aflegt.
Lees daarover ons artikel over uw rechten als verdachte bij een verhoor.
En bij een ongeval?
Dan wegen de gevolgen zwaarder, en niet enkel strafrechtelijk.
Uw verzekeraar kan de uitgekeerde bedragen op u terugvorderen wanneer hij aantoont dat het middelengebruik het ongeval veroorzaakte. Uw omniumverzekeraar kan uw eigen schade weigeren.
Raakte iemand gewond, dan komt er een tenlastelegging bij voor onopzettelijke slagen en verwondingen. Bij een dodelijke afloop speelt sinds 1 september 2026 de strafbaarstelling verkeersdoodslag, waarbij rijden onder invloed als verzwarende omstandigheid geldt.
Lees daarover onze artikels over het regres van uw verzekeraar, onopzettelijke slagen en verwondingen en verkeersdoodslag.
Veelgestelde vragen
Staat ketamine in de lijst van verboden stoffen?
Neen. Artikel 37bis, § 1, 1° van de Wegverkeerswet somt vijf stoffen op: THC, amfetamine, MDMA, morfine of 6-acetylmorfine, en cocaïne of benzoylecgonine. Ketamine komt in die lijst niet voor. Vervolging verloopt via artikel 35.
Bestaat er een grenswaarde voor ketamine?
Neen. Voor de vijf stoffen van artikel 37bis staan wettelijke grenswaarden in de wet. Voor ketamine bestaat er geen, precies omdat de stof niet in die lijst staat.
Detecteert de speekseltest ketamine?
Neen. De testen die langs de weg gebruikt worden, zijn ontwikkeld voor THC, amfetamine, MDMA, morfine en cocaïne. Gebruikte u enkel ketamine, dan valt de test doorgaans negatief uit.
Kan ik dan niet vervolgd worden?
Toch wel. Artikel 35 bestraft rijden in een staat vergelijkbaar met dronkenschap door drugs of geneesmiddelen, en daarvoor is geen meetwaarde nodig.
Wat riskeer ik voor de rechter?
Een geldboete van 1.600,00 tot 16.000,00 euro en een verplicht rijverbod van minstens één maand.
Waar zit mijn verweer?
In de vaststellingen, en in de vraag op welke grond men u vervolgt. Omdat er geen meetwaarde is, telt wat de verbalisanten precies noteerden.
Wat doe ik best tijdens een controle?
Rustig blijven, geen spontane verklaringen afleggen, achteraf alles noteren, en vroeg een advocaat contacteren.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Ketamine staat niet in de lijst van artikel 37bis, en er is geen test en geen grenswaarde. Dat betekent niet dat u ongestraft blijft: artikel 35 blijft volledig van toepassing.
Wel betekent het dat uw dossier niet om een cijfer draait maar om wat de verbalisanten opschreven. Dat maakt de vaststellingen zelf het strijdtoneel, en dat is precies werk voor een advocaat die dagelijks processen-verbaal naleest.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij bekijken op welke grond men u vervolgt, en of die grond standhoudt.
Laad hier uw stukken op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. Wij kijken dat kosteloos na, en u kiest altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: