De bloedproef: wanneer ze in beeld komt
De bloedproef is de vaststelling die volgt wanneer blazen geen bruikbaar resultaat oplevert. Zij is dus geen extra controle bovenop de ademanalyse. Zij vervangt die.
De Wegverkeerswet somt de gevallen op. Kort samengevat komt de bloedproef in beeld wanneer:
- de ademtest een positief resultaat geeft, maar een ademanalyse niet uitgevoerd kan worden;
- geen van beide tests kon worden uitgevoerd, terwijl u duidelijke tekenen van alcoholopname of dronkenschap vertoont;
- noch de ademtest noch de ademanalyse uitgevoerd konden worden bij de vermoedelijke dader van een verkeersongeval, én het onmogelijk is na te gaan of er tekenen van alcoholopname zijn. Twee voorwaarden dus, cumulatief. Ontbreekt de tweede in uw proces-verbaal, dan ontbreekt de wettelijke grond voor uw bloedproef;
- de speekseltest drugs aangeeft, maar een speekselanalyse niet mogelijk is;
- noch een speekseltest noch een speekselanalyse kon worden uitgevoerd.
Die situaties komen vaker voor dan u denkt. Iemand die zwaar gewond is, blaast niet. Iemand met ernstige ademhalingsproblemen krijgt het toestel niet aan de praat. Ook een toestel dat drie keer een onbruikbaar resultaat geeft, leidt naar de naald.
Hoe de ademanalyse zelf verloopt, leest u in ons artikel over de ademtest en de ademanalyse.
Wie de bloedproef uitvoert
Hier zitten meer regels dan mensen vermoeden, en die regels zijn precies waar een dossier soms op strandt.
Een opgevorderde geneesheer verricht de proef. Hij mag zich daar enkel van onthouden wanneer zijn bevindingen een formele medische contra-indicatie opleveren. U kan dus zelf niet weigeren omdat u niet graag geprikt wordt.
Het bloed wordt rechtstreeks aan de ader afgenomen. De vorderende overheid overhandigt daarvoor een officieel afnamesysteem met een afnamebuis en een ontsmettingsmiddel. Die buis wordt onmiddellijk geëtiketteerd met uw naam, uw voornamen, de datum en het nummer van het proces-verbaal.
Één recht wordt zelden gebruikt: een geneesheer van uw keuze mag opmerkingen laten opnemen in het proces-verbaal. Vraag daar uitdrukkelijk om wanneer u twijfels heeft bij de omstandigheden van de afname.
Daarna gaat het staal naar een erkend laboratorium. De deskundige legt zijn verslag neer binnen zeven dagen na ontvangst van de vordering.
Uw recht op een tweede analyse: 15 dagen
Dit is de belangrijkste termijn van het hele artikel, en het is ook de termijn die het vaakst verloren gaat.
Het openbaar ministerie of de onderzoeksrechter geeft u kennis van de uitslag. Dat gebeurt uiterlijk binnen dertig dagen na het verstrijken van de termijn van zeven dagen waarin de deskundige zijn verslag moest neerleggen.
Bij die kennisgeving wordt u gewaarschuwd dat u een tweede analyse kan vragen. U moet dat recht gebruiken binnen vijftien dagen na de dag van de kennisgeving. Die termijn is kort en hij wacht niet op u.
U vraagt de tweede analyse met een aangetekende brief aan een erkend laboratorium dat u zelf kiest. Dat laboratorium levert de uitslag binnen vijftien dagen na ontvangst van uw aanvraag.
Laat die brief dus niet liggen. Wie de kennisgeving ongeopend op de keukentafel legt en drie weken later aan een advocaat denkt, heeft dat recht verloren.
Bloedproef ondergaan of een uitslag ontvangen? Laad uw proces-verbaal, de kennisgeving of uw dagvaarding op via onze uploadmodule. Wij kijken de termijnen, de vordering en de procedure na, en zeggen u of een tweede analyse zin heeft. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dossier · Boek een gratis speeddate
Wat een weigering u kost
De bloedproef weigeren zonder wettige reden is een apart misdrijf. Het staat los van het misdrijf waarvoor u gecontroleerd werd. U kan dus vervolgd worden voor de weigering, ook wanneer nooit is aangetoond dat u boven de limiet zat.
Dat maakt weigeren zelden een goede zet. Een geldboete voor de weigering komt bovenop wat er verder in uw dossier zit. Bij drugs geldt bovendien een verzwaring wanneer u binnen drie jaar hervalt.
Wat is dan wel een wettige reden? Die beoordeling is medisch, niet persoonlijk. Angst voor naalden volstaat niet. Een arts die een formele contra-indicatie vaststelt, is de enige weg.
Één detail werkt in uw voordeel. Werd er een geldige ademanalyse uitgevoerd, dan valt de grond voor een onwettige weigering van de bloedproef weg.
Wanneer een fout in de procedure meetelt
Hier moeten wij eerlijk zijn: niet elke onregelmatigheid leidt tot een vrijspraak. België werkt met de zogenaamde Antigoonleer, vastgelegd in artikel 32 van de Voorafgaande Titel van het Wetboek van Strafvordering.
Een rechter sluit bewijs pas uit in drie gevallen:
- de vormvoorwaarde is op straffe van nietigheid voorgeschreven;
- de onregelmatigheid tastte de betrouwbaarheid van het bewijs aan;
- het gebruik van het bewijs is strijdig met het recht op een eerlijk proces.
Dat tweede punt is in de praktijk het belangrijkste. Een afname die niet conform verliep, kan de betrouwbaarheid van het resultaat raken. Denk aan een verkeerd afnamesysteem, een ontbrekende etikettering, of een staal dat te lang bleef liggen voor het naar het laboratorium ging.
De regeling van de bloedproef bevat geen uitdrukkelijke nietigheidsclausule. Elk punt wordt dus in concreto beoordeeld. Een afname door een verpleegkundige onder toezicht van een arts tastte volgens de rechtspraak de betrouwbaarheid niet aan, en leidde dus niet tot uitsluiting.
Wat betekent dat voor u? De vraag is nooit "stond er een fout in", maar "raakte die fout het resultaat". Dat oordeel vraagt het volledige dossier. Lees daarover hoe u uw strafdossier inkijkt.
Wie de kosten draagt
Wie de kosten draagt, hangt af van welke overtreding bewezen wordt verklaard. De wet is daar nauwer dan vaak wordt aangenomen. De kosten van het bloedstaal en van de bloedanalyse komen ten laste van u wanneer de overtreding van artikel 34, § 2, 1° bewezen is — dat is de alcoholconcentratie van ten minste 0,35 milligram per liter — of wanneer de overtreding van artikel 37bis, § 1, 1° bewezen is, de drugsovertreding (art. 63, § 4). De kosten van de speekseltest komen ten laste van u wanneer die drugsovertreding via een speeksel- of bloedanalyse bewezen is (art. 61bis, § 4).
Wordt u vrijgesproken, of wordt u veroordeeld voor een andere overtreding dan die twee, dan blijven die kosten dus niet bij u liggen. Dat is een punt om na te kijken op uw afrekening.
Reken die kosten dus mee wanneer u afweegt wat een procedure u oplevert. Ons artikel over wat een veroordeling echt kost zet de volledige rekening op een rij.
De bloedproef die u zelf kan vragen
De bloedproeven hierboven legt de politie op. Er is er ook één die u zelf kan eisen, en die veel te weinig wordt gevraagd.
Meet de ademanalyse — na toepassing van uw recht op een tweede meting — ten minste 0,35 milligram per liter uitgeademde alveolaire lucht, dan moet de politie u op uw verzoek een bloedproef laten ondergaan bij wijze van tegenexpertise (art. 63, § 3 Wegverkeerswet). Dat recht komt toe aan de vermoedelijke dader van een ongeval en aan de bestuurder.
De wet gebruikt daar het woord "moeten". Maar zij voegt er "op verzoek" aan toe: vraagt u er niet om, dan gebeurt het niet, en een uur later is die kans voorbij.
Veelgestelde vragen
Wanneer mag de politie een bloedproef bevelen?
Onder meer wanneer een ademanalyse niet uitgevoerd kan worden, wanneer geen van beide tests lukte terwijl u tekenen van alcoholopname vertoont, en wanneer een speekselanalyse op drugs niet mogelijk is. Na een verkeersongeval gelden twee cumulatieve voorwaarden: noch de ademtest noch de ademanalyse kon worden uitgevoerd, én het is onmogelijk na te gaan of er tekenen van alcoholopname zijn (art. 63, § 1, 3°).
Kan ik een bloedproef weigeren?
Enkel op medische gronden, en die beoordeling maakt een arts. Weigeren zonder wettige reden is een apart misdrijf met een eigen straf.
Heb ik recht op een tweede analyse?
Ja. U moet dat recht gebruiken binnen vijftien dagen na de kennisgeving van de uitslag, met een aangetekende brief aan een erkend laboratorium van uw keuze.
Hoe lang duurt het voor ik de uitslag krijg?
De deskundige legt zijn verslag neer binnen zeven dagen na de vordering. De kennisgeving aan u volgt uiterlijk binnen dertig dagen na die termijn.
Mag een verpleegkundige het bloed afnemen?
Volgens de rechtspraak tast een afname door een verpleegkundige onder toezicht van een arts de betrouwbaarheid van het bewijs niet aan.
Leidt een fout in de procedure tot vrijspraak?
Niet automatisch. De rechter sluit het bewijs uit wanneer de vormvoorwaarde op straffe van nietigheid geldt, wanneer de betrouwbaarheid werd aangetast, of wanneer het eerlijk proces in het gedrang komt.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Een bloedproef voelt definitiever dan blazen. In werkelijkheid zit er meer procedure rond een bloedstaal dan rond een ademanalyse, en elke stap in die procedure heeft haar eigen voorwaarden en termijnen.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij vragen het volledige dossier op. Wij controleren de vordering, de afname, de etikettering, het transport, de termijnen en de kennisgeving.
Laad hier uw dossier op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: