Uw premie na tussenkomst in advocatenkosten
Uw premie beweegt niet omdat uw rechtsbijstandsverzekering uw advocaat betaalt. Dat is de korte versie.
Toch weerhoudt die vrees veel mensen ervan hun polis te gebruiken. Zij hebben een rechtsbijstandsverzekering en een dagvaarding voor de politierechtbank, en laten die dekking liggen omdat zij denken dat de rekening later terugkomt via hun premie. Zo betaalt u jarenlang voor een dekking die u niet aandurft.
De verwarring is begrijpelijk. In één polis zitten meestal verschillende waarborgen: de verplichte aansprakelijkheidsverzekering, eventueel een omnium, en een rechtsbijstandsdekking. Dat voelt als één product met één premie, maar het zijn verschillende waarborgen met elk hun eigen logica.
Wat uw premie beweegt, hangt vast aan schadegevallen waarvoor uw verzekeraar aan benadeelden moet uitbetalen. Uw advocaat is geen benadeelde.
Rechtsbijstand tegenover aansprakelijkheid
Rechtsbijstand en aansprakelijkheid dekken twee verschillende dingen, en de wet houdt ze gescheiden.
Artikel 154 van de wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen omschrijft rechtsbijstand als de overeenkomst waarbij de verzekeraar zich verbindt "diensten te verrichten en kosten op zich te nemen, ten einde de verzekerde in staat te stellen zijn rechten te doen gelden, als eiser of als verweerder".
Dat is uw dekking voor de kosten van uw verdediging: uw advocaat, de gerechtskosten, een deskundige.
De aansprakelijkheidsverzekering doet iets anders. Die vergoedt de schade die u aan anderen toebrengt, en betaalt dus aan een derde: het slachtoffer, de tegenpartij, hun verzekeraar.
Datzelfde artikel 154 bevestigt dat het twee sporen zijn. Het stelt uitdrukkelijk dat de verdediging van de verzekerde door de aansprakelijkheidsverzekeraar niet onder de regels van de rechtsbijstandsverzekering valt.
Één wettelijke grens hoort hierbij. Artikel 155 bepaalt dat geen enkele geldboete of minnelijke schikking in strafzaken verzekerd kan worden, en de beperkte uitzondering daarin geldt niet voor de wetten inzake het wegverkeer.
Uw rechtsbijstand betaalt dus uw advocaat, nooit uw boete. Wat een veroordeling u zelf zou kosten, schat u met onze boetecalculator.
Waaraan de bonus-malus wel hangt
De bonus-malus hangt vast aan schadegevallen in fout onder uw aansprakelijkheidsdekking. Niet aan het gebruik van uw rechtsbijstand.
Hier hoort een correctie bij die veel lezers zal verbazen: er bestaat vandaag geen wettelijke bonus-malusschaal meer.
De verplichte structuur stond in hoofdstuk X van de bijlage bij het koninklijk besluit van 14 december 1992 betreffende de modelovereenkomst voor de verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake motorrijtuigen. Artikel 6 van het koninklijk besluit van 16 januari 2002 heeft dat hoofdstuk opgeheven, met ingang van 1 januari 2004 volgens artikel 8 van datzelfde besluit.
Sindsdien bepaalt elke verzekeraar zijn eigen systeem. Graden en percentages die u ergens leest, komen van één verzekeraar of van een verouderd schema. Zij zijn geen wet.
Dat betekent niet dat u in het duister zit. Datzelfde besluit van 16 januari 2002 voegde een artikel 1bis in het besluit van 14 december 1992 in. Dat bepaalt dat een polis die een personalisatiemechanisme bevat op basis van de voorgevallen schadegevallen, in afzonderlijke clausules moet vermelden welke elementen meespelen bij de intrede in het mechanisme en welke elementen gedurende de hele duur van de overeenkomst meespelen bij veranderingen van de tariefelementen.
Uw eigen systeem staat dus in uw eigen polis, in aparte clausules. Daar leest u wat uw premie beweegt. Vraag het op bij uw makelaar.
Het ingevoegde artikel 1ter gaat verder. Past uw verzekeraar zijn mechanisme verkeerd toe, dan moet hij dat verbeteren en het premieverschil terugbetalen, met de wettelijke intrest als de verbetering meer dan een jaar na de verkeerde premie gebeurt.
Wat het systeem effectief volgt, blijkt uit het attest dat uw verzekeraar u wettelijk moet afleveren. Volgens het ingevoegde artikel 1quater bezorgt hij u binnen vijftien dagen na het einde van de overeenkomst een reeks inlichtingen. Voor elk schadegeval uit de periode van dekking, met een maximum van vijf jaar, moet daarin staan:
- de datum van het voorval;
- de naam, voornaam en geboortedatum van de bestuurder die het ongeval heeft veroorzaakt;
- het bedrag van de werkelijke schadevergoeding die door de verzekeraar werd betaald;
- of het schadedossier al dan niet afgesloten is;
- of de aansprakelijkheid van de bestuurder aangetoond, verdeeld, niet aangetoond of nog niet bepaald werd.
Lees die opsomming even opnieuw. Alles wat het attest bijhoudt, gaat over uitbetaalde schadevergoedingen en over vastgestelde aansprakelijkheid. Over advocatenkosten of rechtsbijstand: geen woord.
Dat is precies de scheiding die wij bedoelen. Schakelt u ons in via uw rechtsbijstand, dan verschijnt dat niet op uw schadeattest. Het eventuele schadegeval in fout doet dat wel, of u nu een advocaat neemt of niet.
Twijfelt u of uw polis uw verdediging dekt? Laad uw dagvaarding of proces-verbaal op via onze uploadmodule. Wij bekijken uw dossier en zeggen u wat er speelt. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dagvaarding · Boek een gratis speeddate
Kan uw verzekeraar de polis opzeggen?
Uw verzekeraar kan een polis opzeggen na een schadegeval, maar de wet bindt dat aan strikte voorwaarden.
Artikel 86, § 1 van de wet van 4 april 2014 begint met een voorwaarde die vaak over het hoofd wordt gezien. Het gaat over "de gevallen waarin de verzekeraar zich het recht voorbehoudt de overeenkomst na het zich voordoen van een schadegeval op te zeggen". Dat recht bestaat dus niet automatisch. Het moet in uw polis bedongen zijn.
Is het bedongen, dan gelden termijnen. De opzegging moet gebeuren ten laatste één maand na de uitbetaling of de weigering tot uitbetaling van de schadevergoeding, en wordt pas van kracht na ten minste drie maanden.
Dezelfde bepaling geeft u een recht dat weinig mensen kennen: in die gevallen beschikt u als verzekeringnemer over hetzelfde recht. En u heeft drie maanden om elders te vergelijken.
Voor de verplichte aansprakelijkheidsverzekering staat er nog een extra slot op de deur. Artikel 86, § 3 bepaalt dat de verzekeraar zich bij die dekking slechts het recht kan voorbehouden om op te zeggen na een schadegeval "als hij de schadeloosstellingen ten gunste van de benadeelden heeft betaald of zal moeten betalen".
Lees dat traag. Het opzeggingsrecht hangt aan uitbetalingen aan benadeelden. Uw advocaat is geen benadeelde, en een tussenkomst in uw verdedigingskosten is geen schadeloosstelling ten gunste van een benadeelde. Een verzekeraar kan uw verplichte aansprakelijkheidsdekking dus niet opzeggen omdat u uw rechtsbijstand heeft gebruikt.
Één uitzondering moeten wij wel noemen. Komt u een verplichting uit het schadegeval niet na met de bedoeling uw verzekeraar te misleiden, dan kan hij volgens artikel 86, § 1 te allen tijde opzeggen, zodra hij een klacht met burgerlijke partijstelling of een dagvaarding heeft ingesteld.
Zegt uw verzekeraar op om een reden die u niet kan plaatsen, gebruik dan de drie maanden. Vraag uw attest op, laat de opzegging nakijken en vergelijk. Uw verzekeraar moet zijn beslissingen kunnen onderbouwen, ook elders: werd uw omnium geweigerd na alcohol, dan ligt de bewijslast bij hem.
U kiest zelf uw advocaat
U kiest zelf uw advocaat. Dat is geen hoffelijkheid van uw verzekeraar, maar een wettelijke verplichting.
Artikel 156 van de wet van 4 april 2014 bepaalt dat in elke verzekeringsovereenkomst inzake rechtsbijstand uitdrukkelijk ten minste moet worden bepaald dat "wanneer moet worden overgegaan tot een gerechtelijke, administratieve of arbitrageprocedure, de verzekerde vrij een advocaat of iedere andere persoon kan kiezen die, krachtens de op de procedure toepasselijke wet, de vereiste kwalificaties heeft om zijn belangen te verdedigen, te vertegenwoordigen of te behartigen".
Sinds een wetswijziging van 9 april 2017 geldt diezelfde vrije keuze ook bij arbitrage, bemiddeling of een andere erkende buitengerechtelijke vorm van geschillenbeslechting. Artikel 156 voegt er een tweede geval aan toe: telkens er zich een belangenconflict met de verzekeraar voordoet, is de verzekerde vrij in zijn keuze.
Een dagvaarding voor de politierechtbank is een gerechtelijke procedure. De vrije keuze speelt dus onverkort.
Uw verzekeraar mag u daarom geen advocaat opdringen en uw keuze niet beperken tot een lijst. Suggereren mag hij, beslissen niet. Wij leggen die keuze verder uit in ons artikel over de rechtsbijstandsverzekering.
Verschilt u met uw verzekeraar van mening over de aanpak, dan geeft artikel 157 u het recht een advocaat van uw keuze te raadplegen. Bevestigt die advocaat uw standpunt, dan moet uw verzekeraar zijn dekking verlenen, ongeacht de afloop van de procedure, met inbegrip van de kosten en honoraria van die raadpleging.
Veelgestelde vragen
Stijgt mijn premie als mijn rechtsbijstand mijn advocaat betaalt?
Dat is niet waaraan uw premie hangt. Het schadeverleden dat uw verzekeraar wettelijk moet bijhouden, gaat over uitbetaalde schadevergoedingen en vastgestelde aansprakelijkheid. Advocatenkosten staan daar niet in.
Bestaat er nog een wettelijke bonus-malusschaal in België?
Neen. De verplichte structuur stond in hoofdstuk X van de bijlage bij het KB van 14 december 1992 en werd opgeheven door artikel 6 van het KB van 16 januari 2002, met ingang van 1 januari 2004. Elke verzekeraar bepaalt sinds dan zijn eigen systeem.
Kan mijn verzekeraar mijn polis opzeggen omdat ik een advocaat neem?
Bij de verplichte aansprakelijkheidsverzekering niet. Artikel 86, § 3 koppelt dat opzeggingsrecht aan schadeloosstellingen aan benadeelden. Verdedigingskosten zijn dat niet.
Mijn verzekeraar stelt zijn eigen advocaat voor. Moet ik daarmee akkoord gaan?
Neen. Artikel 156 verplicht elke rechtsbijstandspolis om uw vrije keuze uitdrukkelijk op te nemen. Voorstellen mag, opleggen niet.
Betaalt mijn rechtsbijstand ook mijn boete?
Neen, en dat mag ook niet. Artikel 155 verbiedt dat een geldboete of minnelijke schikking in strafzaken verzekerd wordt, en de uitzondering daarin geldt niet voor het wegverkeer. Uw dekking betaalt uw verdediging, niet uw straf.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Een dagvaarding voor de politierechtbank is geen moment om op uw dekking te gaan zitten. De vrees dat uw polis gebruiken u later geld kost, houdt mensen weg van een verdediging waarvoor zij al jaren premie betalen.
Die vrees is grotendeels ongegrond, en waar er wel een risico bestaat, staat het in uw polis en in de wet omschreven. Bezorg ons uw stukken en wij zeggen u wat er speelt. Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken.
Laad hier uw dagvaarding op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: