Uw rijbewijs inleveren: de algemene regel
Inleveren doet u op de griffie. Dat is wat de wet zegt, en het is het enige dat de wet daarover zegt.
Artikel 40 van de Wegverkeerswet regelt de uitvoering van elk rijverbod dat een rechter als straf uitspreekt:
"Elk verval dat als straf is uitgesproken, gaat in de vijfde dag na die waarop het openbaar ministerie de kennisgeving aan de veroordeelde heeft gedaan. Zaterdagen, zondagen en wettelijke feestdagen zijn in deze termijn niet inbegrepen."
En in het tweede lid staat waar uw document moet belanden:
"(…) ingeval de veroordeelde nalaat zijn rijbewijs of het als zodanig geldend bewijs tijdig te doen toekomen op de griffie, [wordt] de lopende periode van het verval van rechtswege verlengd (…)"
Twee dingen liggen daarmee vast. Uw rijverbod begint te lopen zonder dat u iets doet, en uw rijbewijs moet toekomen op de griffie.
Verwar dit niet met een onmiddellijke intrekking
Een onmiddellijke intrekking werkt volledig anders. Daar loopt het niet via de griffie.
Artikel 55, § 3 bepaalt dat u uw rijbewijs in dat geval inlevert "op verzoek van de politie, na vordering van de procureur des Konings". Doet u dat niet, dan kan het openbaar ministerie de inbeslagneming van het document bevelen. Geen griffie, geen termijn van vijf dagen, een ander wetsartikel en een andere straf.
Dat onderscheid is de bron van vrijwel alle verwarring over dit onderwerp. Kreeg u een vraag om uw rijbewijs af te geven zonder dat een rechter zich uitsprak, lees dan eerst waarom u in dat geval niet altijd verplicht bent.
De rest van dit artikel gaat over het rijverbod dat een politierechter uitsprak.
Binnen welke termijn u moet inleveren
Vier dagen, praktisch gezien. De wet drukt het anders uit.
Uw verval gaat in op de vijfde dag na de kennisgeving door het openbaar ministerie. Zaterdagen, zondagen en wettelijke feestdagen tellen niet mee. U heeft dus vier van die dagen om te handelen.
Rekenvoorbeeld. Het parket brengt u de kennisgeving op een dinsdag. Woensdag, donderdag, vrijdag en maandag tellen mee. Uw rijverbod begint op dinsdag daarop, en uw rijbewijs moet vóór dat moment toegekomen zijn op de griffie.
Let op het woord toekomen. Het is niet de datum waarop u uw brief post die telt, maar de datum waarop het document effectief op de griffie aankomt. Dat verschil kost bij een aangetekende zending twee tot drie dagen.
Er is ook een aparte regel voor wie een weekendrijverbod kreeg. Beperkt de rechter het effectief verval tot de weekends op grond van artikel 38, § 2bis, dan wordt uw verval enkel verlengd wanneer u inlevert nadat het verval effectief is ingegaan, en dan met een termijn gelijk aan het aantal dagen verval dat al is uitgevoerd. Hoe zo'n verval verder loopt, staat in ons artikel over het weekendrijverbod.
Wilt u weten hoeveel tijd er zit tussen uw zitting en dit moment, lees dan wanneer uw rijverbod ingaat.
Griffie of politie: de praktijk per arrondissement
Hier moeten wij eerlijk zijn tegen u. De wet zegt "op de griffie" en niets meer. Zij zegt niet welke griffie, niet of u persoonlijk moet komen, en niet op welke uren.
Artikel 46 van de Wegverkeerswet laat dat over aan de Koning: "De Koning bepaalt de formaliteiten die moeten worden vervuld met betrekking tot de uitvoering van de vervallenverklaringen van het recht tot sturen." De concrete formaliteiten staan dus in een uitvoeringsbesluit, niet in de wet zelf.
Wat betekent dat voor u? Dat uw kennisgeving van het parket uw enige betrouwbare bron is. Dat document vermeldt waar en hoe u moet inleveren. Wij publiceren hier geen tabel met arrondissementen, geen adressen en geen openingsuren, omdat wij die niet uit een officiële bron kunnen onderbouwen en omdat een verkeerd adres u in dit dossier dagen verval kost.
Neem dus uw brief, en loop deze punten na:
- Welke griffie het document vermeldt, en of daar een afdeling bij staat. De politierechtbanken werken met afdelingen, en de zitting waar u stond is niet altijd de plaats waar u inlevert. Ons overzicht van alle politierechtbanken in Vlaanderen en Brussel helpt u de juiste afdeling en het juiste adres terugvinden.
- Persoonlijk of per aangetekende zending. Kan het per post, dan verstuurt u vroeg genoeg, want de datum van aankomst telt.
- Of u een afspraak nodig heeft. Sommige griffies werken enkel op afspraak of met beperkte loketuren.
- Wie het namens u mag inleveren. Bent u in het buitenland of ziek, dan wil u vooraf weten of uw partner, uw advocaat of een gemachtigde het document mag afgeven.
- Wat u moet meebrengen. Uw identiteitskaart en de kennisgeving zelf, zodat de griffie uw dossier meteen terugvindt.
Staat er iets onduidelijk in uw brief, bel dan de griffie die erin vermeld wordt en vraag het na. Vertrouw geen adres dat u ergens op het internet leest, ook niet het onze.
Kreeg u een kennisgeving en twijfelt u wat er nu van u verwacht wordt? Laad uw dagvaarding of proces-verbaal op via onze uploadmodule. Wij bekijken uw dossier en zeggen u wat er speelt. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dagvaarding · Boek een gratis speeddate
Wat u als bewijs van inlevering vraagt
Een ontvangstbewijs met de datum erop. Dit is het belangrijkste deel van dit artikel, en het deel dat de meeste mensen overslaan.
Kijk nog eens naar de tekst van artikel 40. De verlenging van uw verval loopt "tot de datum van effectieve afgifte van het rijbewijs". Uw straf wordt dus berekend op één datum, en die datum moet u kunnen bewijzen.
Zonder bewijs staat u met lege handen tegenover een dossier waarin niets is genoteerd. En de last van die discussie ligt bij u, niet bij de griffie.
Vraag daarom altijd het volgende:
- Een gedateerd ontvangstbewijs waarop staat dat u uw rijbewijs of het als zodanig geldend bewijs heeft afgegeven, met de datum van afgifte.
- Uw naam en het dossiernummer erop, zodat het stuk aan uw dossier gekoppeld kan worden.
- Een kopie of foto van dat bewijs, meteen ter plaatse gemaakt, en een tweede kopie bij uw advocaat.
- Bij een aangetekende zending: het verzendingsbewijs én het bericht van ontvangst. Beide, want het eerste bewijst wanneer u verstuurde en het tweede wanneer het aankwam.
- Een kopie van uw rijbewijs vóór u het afgeeft. U heeft de gegevens later nodig, bijvoorbeeld om het terug te vragen.
Bewaar die stukken tot uw rijbewijs terug in uw handen is. Loopt uw verval af en moet u nog examens of onderzoeken doorlopen, dan duurt dat langer dan u denkt. Lees daarover de vier herstelonderzoeken.
Te laat of niet inleveren
Twee gevolgen, en ze staan naast elkaar.
Het eerste gevolg staat in artikel 40 zelf. Levert u niet tijdig in, dan wordt de lopende periode van uw verval van rechtswege verlengd. Van rechtswege betekent: automatisch, zonder dat een rechter daarover nog beslist en zonder dat iemand het u komt zeggen. De verlenging loopt vanaf de vijfde dag na de kennisgeving tot de datum van effectieve afgifte, waarbij zaterdagen, zondagen en feestdagen niet meetellen.
Wie drie weken wacht, rijdt dus drie weken langer niet. En wie zijn rijbewijs nooit inlevert, brengt zijn verval nooit tot een einde.
Het tweede gevolg is een apart misdrijf. Artikel 49/1 bepaalt:
"Met een straf van niveau 1 wordt gestraft hij die, nadat tegen hem een verval van het recht op sturen werd uitgesproken, zijn rijbewijs of het als zodanig geldend bewijs niet inlevert binnen de door de Koning bepaalde termijn. In afwijking van artikel 36, negende lid, 1°, van het Strafwetboek bedraagt de geldboete 1600 euro tot 16.000 euro."
De bedragen in de wet worden vermenigvuldigd met 1,25. Uw geldboete loopt dus van 2.000 tot 20.000 euro. Bij herhaling binnen drie jaar na een vorige veroordeling op grond van dit artikel wordt zij verdubbeld.
Dat is een tweede dossier, met een tweede zitting en een boete die hoger kan uitvallen dan die voor de overtreding waarvoor u oorspronkelijk werd gedagvaard. Wat u riskeert, en hoe dat verschilt van het niet inleveren na een intrekking, staat in ons artikel over de straf voor het niet inleveren van uw rijbewijs.
Rijdt u in die periode toch, dan komt daar nog een derde dossier bij. Zie rijden tijdens een rijverbod.
Als u geen rijbewijs meer hebt
Ook dan handelt u, en schriftelijk.
Artikel 40 spreekt over "zijn rijbewijs of het als zodanig geldend bewijs". Heeft u dat document niet meer, dan valt er niets af te geven, maar dat betekent niet dat u niets moet doen. De verlenging van uw verval is in de wet gekoppeld aan de effectieve afgifte, en zolang er niets in uw dossier zit, is er niets dat het einde van die termijn vastlegt.
Drie situaties komen vaak voor.
U bent uw rijbewijs verloren of het is gestolen. Doe aangifte bij de politie en bezorg dat attest, samen met een brief, aan de griffie die in uw kennisgeving vermeld staat. Vraag ook daarvan een ontvangstbewijs.
Uw rijbewijs is al ingehouden of in beslag genomen. Dat gebeurt na een onmiddellijke intrekking. Meld dat schriftelijk, met de verwijzing naar het proces-verbaal, en vraag de griffie te bevestigen dat uw dossier in orde is.
U rijdt met een buitenlands rijbewijs. Een verval dat een Belgische rechter uitspreekt, geldt op het Belgische grondgebied. Lees daarover wat er gebeurt met een buitenlands rijbewijs.
In elk van die gevallen geldt dezelfde regel als hierboven: zet het op papier, en houd het bewijs bij.
Veelgestelde vragen
Waar moet ik mijn rijbewijs precies inleveren?
De wet zegt enkel dat uw rijbewijs moet toekomen op de griffie. Welke griffie dat is en hoe u er terecht kan, leest u in de kennisgeving die het openbaar ministerie u bezorgde. Dat document is uw enige betrouwbare bron. Twijfelt u, bel dan de griffie die erin vermeld staat.
Hoeveel tijd heb ik om in te leveren?
Uw verval gaat in op de vijfde dag na de kennisgeving door het openbaar ministerie, zaterdagen, zondagen en wettelijke feestdagen niet meegerekend. U heeft dus vier van die dagen. Uw rijbewijs moet vóór dat moment aangekomen zijn, niet enkel verstuurd.
Kan ik mijn rijbewijs per post opsturen?
Vaak wel, maar controleer dat in uw kennisgeving. Verstuurt u per post, dan telt de datum van aankomst op de griffie. Bereken dus enkele dagen extra en houd zowel het verzendingsbewijs als het bericht van ontvangst bij.
Wat gebeurt er als ik te laat inlever?
Twee dingen tegelijk. Uw verval wordt van rechtswege verlengd tot de datum van effectieve afgifte, en u pleegt een apart misdrijf op grond van artikel 49/1, met een geldboete van 2.000 tot 20.000 euro, verdubbeld bij herhaling binnen drie jaar.
Krijg ik automatisch een bewijs van inlevering?
Niet altijd. Vraag er uitdrukkelijk om, en zorg dat de datum van afgifte erop staat. Die datum bepaalt of uw verval verlengd wordt en met hoeveel dagen.
Mag iemand anders mijn rijbewijs inleveren?
Dat verschilt per griffie. Vraag het vooraf na en breng in dat geval een schriftelijke volmacht, uw kennisgeving en een kopie van uw identiteitskaart mee.
Ik lever mijn rijbewijs niet in. Loopt mijn verval dan toch af?
Neen. De verlenging loopt tot de datum van effectieve afgifte. Zolang u niet inlevert, blijft uw verval lopen.
Geldt dit alles ook bij een onmiddellijke intrekking?
Neen. Dan geldt artikel 55, § 3: u levert in op verzoek van de politie, na vordering van het parket, en bij weigering kan het openbaar ministerie de inbeslagneming bevelen. Een andere regeling, een ander artikel en een andere straf.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Het inleveren van een plastic kaartje lijkt het meest banale moment van uw hele dossier. Het is het moment waarop uw straf wordt vastgeklikt, en waarop een vergetelheid van een week u een week langer zonder auto zet.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij lezen uw kennisgeving na, zeggen u waar en wanneer u moet zijn, en bekijken of er in uw dossier nog ruimte zit voor een milder rijverbod. Wilt u eerst weten wat een veroordeling u kost, gebruik dan onze boetecalculator.
Laad hier uw dagvaarding op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: