Bewijzen dat u gestopt bent: er bestaat geen lijst van erkende labo's

Aantonen dat u gestopt bent: welke testen bestaan

Vrijwillige testen zijn de enige manier om zwart op wit te laten zien dat u niet langer alcohol of drugs gebruikt. U laat ze op eigen initiatief uitvoeren, vóór uw zitting, en u legt de resultaten neer in uw dossier.

Waarom dat telt, staat in de wet zelf. Artikel 42 van de Wegverkeerswet bepaalt dat de rechter een rijverbod moet uitspreken wanneer u lichamelijk of geestelijk ongeschikt wordt bevonden om te rijden. En over de duur zegt datzelfde artikel iets opmerkelijks: die is "afhankelijk van het bewijs dat betrokkene niet meer ongeschikt is om een motorvoertuig te besturen".

Bij ongeschiktheid bepaalt úw bewijs dus wanneer u weer rijdt. Niet de kalender.

Ook buiten artikel 42 werkt het. Een dossier met een half jaar negatieve testen leest voor een politierechter anders dan een dossier zonder.

De testen die in de praktijk worden neergelegd, vallen in vier groepen.

• Alcoholmarkers in haar. EtG, een direct afbraakproduct van alcohol, gemeten in een haarstaal.
• Alcoholmarkers in urine. EtG in urine, een momentopname over de laatste dagen.
• Alcoholmarkers in bloed. CDT en gamma-GT, twee waarden die iets zeggen over aanhoudend gebruik in de weken vóór de afname.
• Drugsmarkers in haar, urine of speeksel. Bij haar met segmentanalyse: maand per maand.

Wat elke test meet en over welke periode

Elke test heeft een eigen venster. Dat venster bepaalt wat u kan bewijzen — en wat niet. Een urinetest die vandaag negatief is, zegt niets over vorige maand.

Haaranalyse met segmentanalyse is het krachtigste instrument. Haar groeit ongeveer een centimeter per maand. Het labo knipt het staal in stukjes en analyseert die afzonderlijk. U krijgt geen ja-of-neen, maar een tijdlijn: deze maand niets, de maand ervoor niets, drie maanden terug wel. Dat is het beeld dat een rechter kan lezen.

Gamma-GT is het zwakste instrument. Die waarde stijgt bij alcoholgebruik, maar ook bij overgewicht, bij bepaalde medicatie en bij leveraandoeningen die niets met alcohol te maken hebben. Een verhoogde gamma-GT kan dus tegen u werken terwijl u niets gedronken hebt. CDT is specifieker, maar gericht op zwaar en aanhoudend gebruik: wie matig dronk en gestopt is, ziet daar niet noodzakelijk een verschil in.

Het exacte venster en de gebruikte grenswaarde verschillen per labo en per methode. Vraag ze op vóór u begint, en laat ze in het verslag opnemen.

Waar u ze laat uitvoeren

Er bestaat geen wettelijke lijst van laboratoria of testen voor dit doel. De Wegverkeerswet erkent laboratoria voor de speekselanalyse en de bloedproef die de politie laat uitvoeren — dus voor bewijs tégen u. Voor bewijs dat u zelf aanbrengt, zegt de wet niets.

Geen enkel labo en geen enkele merknaam kan zich dus "erkend voor de politierechtbank" of "aanvaard door het parket" noemen. Wie dat beweert, verkoopt u iets.

Wat wel werkt in de praktijk:

• Uw huisarts als vertrekpunt. Hij schrijft de aanvraag uit en kan de resultaten in een context plaatsen. Dat laatste weegt zwaarder dan het cijfer zelf.
• Een klinisch laboratorium voor de bloed- en urinebepalingen, meestal via uw arts of een ziekenhuis.
• Een gespecialiseerd toxicologisch laboratorium voor haaranalyse met segmentanalyse. Dat is geen routineonderzoek — zoek een labo dat het aantoonbaar vaker doet.
• Een verslavingsarts of een centrum voor geestelijke gezondheidszorg wanneer er ook een behandeltraject loopt. Een attest van een begeleider die u maanden ziet, weegt zwaarder dan een los labocijfer.

Let op één praktische zaak: laat elk verslag de datum van staalname, de gebruikte methode en de grenswaarde vermelden, en laat het ondertekenen. Een uitdraai zonder identificatie en zonder methode is voor een rechter moeilijk te wegen.

Waarom een reeks sterker is dan één test

Eén negatieve test bewijst één moment. Wie weet wanneer hij getest wordt, kan zich daarop instellen. Een rechter weet dat ook.

Een reeks doet iets wat één test nooit kan.

• Ze dekt tijd. Zes maandelijkse urinetesten dekken zes maanden. Eén test dekt enkele dagen.
• Ze is niet plooibaar. U kon niet vooraf weten dat u zes keer op rij negatief zou moeten zijn.
• Ze toont een keuze, niet een toeval. Een reeks is werk. Dat werk is zelf het signaal.
• Ze overleeft één uitschieter. Zit er één afwijkende waarde tussen, dan verdwijnt uw verhaal niet. Bij één enkele test wél.

Een haaranalyse over drie of zes maanden doet gedeeltelijk hetzelfde in één keer. De sterkste dossiers combineren beide: een haaranalyse die achteruit kijkt, en een lopende reeks die vooruit loopt tot de zitting.

En doe de reeks volledig. Een reeks die u halverwege stopzet, met alleen de negatieve resultaten in het dossier, valt op — en werkt dan tegen u.

Riskeert u een rijverbod en wil u weten of testen in uw dossier iets kunnen opleveren? Laad uw dagvaarding of proces-verbaal op via onze uploadmodule. Wij bekijken uw dossier en zeggen u wat er speelt. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dagvaarding · Boek een gratis speeddate

Wat de rechter ermee doet

Uw vrijwillige test is geen wettelijk bewijsmiddel met een vaste waarde. Dat moet u weten vóór u erin investeert.

Kijk naar het contrast in de wet. Artikel 62 van de Wegverkeerswet geeft aan het proces-verbaal van de politie bewijskracht "zolang het tegendeel niet is bewezen". De ademanalyse en de bloedanalyse hebben hun eigen wettelijk omkaderde procedure en grenswaarden. Uw eigen labouitslag heeft dat allemaal niet.

Wat ze wél is: een element van gedragsbewijs dat de rechter vrij mag waarderen. Hij mag het overtuigend vinden. Hij mag het naast zich leggen.

In de praktijk werkt het op drie plaatsen door.

• Bij de duur van het rijverbod. Onder artikel 42 staat dat uitdrukkelijk in de wet. Ook bij een gewoon rijverbod als straf weegt het mee.
• Bij de herstelvoorwaarden. Artikel 38 §3 laat de rechter het herstel in het recht tot sturen afhankelijk maken van een theoretisch examen, een praktisch examen, een geneeskundig onderzoek, een psychologisch onderzoek of een specifieke opleiding. Een dossier dat al aantoont dat u gestopt bent, verandert dat gesprek.
• Bij de vraag of u een alternatief verdient. Uitstel, opschorting, een werkstraf, een beperking tot een alcoholslot: dat zijn beslissingen over wie u vandaag bent. Zie ook ons overzicht van de zes alternatieven die de politierechter kan opleggen.

Het onderscheid met de herstelonderzoeken

Dit is de verwarring die we het vaakst tegenkomen, en ze kost mensen geld.

De vier herstelonderzoeken van artikel 38 §3 zijn een straf. De rechter legt ze op, en u moet ervoor slagen vóór u uw rijbewijs terugkrijgt: uw rijverbod kan lang afgelopen zijn terwijl uw examens nog niet in orde zijn. Bij herhaling binnen drie jaar zijn ze verplicht, samen met een rijverbod van minstens drie maanden.

Uw vrijwillige test is het tegenovergestelde: geen straf, geen verplichting. U kiest ze zelf, en u beslist zelf of u het resultaat neerlegt.

De twee sluiten elkaar niet uit. Ze werken samen: een dossier met maanden negatieve testen staat sterker in het geneeskundig en het psychologisch onderzoek dat de rechter oplegt. Lees daarover de vier herstelonderzoeken en wat u van een rijgeschiktheidsonderzoek door een deskundige mag verwachten.

Het risico dat u zelf neemt

Een vrijwillige test kan tegen u werken. U laat testen op eigen initiatief, en dus op eigen risico. Valt het resultaat ongunstig uit, dan hebt u een stuk in handen dat het tegendeel bewijst van wat u wou aantonen.

Daarom geldt één regel zonder uitzondering: bespreek dit vooraf met uw advocaat. Wat u laat testen, wanneer, en of het resultaat het dossier in gaat, is een strategische beslissing. Geen medische.

Wat het kost, en wanneer u begint

De prijzen verschillen sterk per labo, en dit onderzoek wordt in de regel niet terugbetaald: er is geen medische indicatie. Vraag altijd vooraf een prijs op. In ordes van grootte:

• Een urinetest is de goedkoopste stap: enkele tientallen euro's per staal.
• Bloedbepalingen zoals CDT en gamma-GT zitten in dezelfde orde, per bepaling enkele tientallen euro's.
• Een haaranalyse met segmentanalyse is de duurste: afhankelijk van het aantal segmenten en stoffen loopt dat op tot enkele honderden euro's.
• Een reeks is de som van de losse testen.

Zet dat naast wat er op het spel staat. Bij dronkenschap of bij alcoholintoxicatie in de zwaarste categorie bedraagt de geldboete 2.000 tot 20.000 euro. Bij herhaling binnen drie jaar wordt dat 4.000 tot 50.000 euro. Reken zelf mee met onze boetecalculator.

Waarom u nu begint en niet de week voor de zitting

Tijd is de enige factor die u niet kan inkopen. Alles in dit artikel draait om periodes: maanden in een haarstaal, weken in een bloedwaarde, dagen in urine.

Begint u drie maanden voor uw zitting, dan hebt u drie maanden. Begint u de week ervoor, dan hebt u één test die enkele dagen dekt — en die leest als wat ze is. Die tijd tussen dagvaarding en zitting is het enige stuk van de procedure waarin u iets kan opbouwen dat er nog niet was.

Zit u in een procedure onder artikel 42, dan is er een concreet moment. Artikel 44 laat u na minstens zes maanden vanaf het definitieve vonnis een herziening vragen via een verzoekschrift aan het openbaar ministerie. Wordt dat afgewezen, dan wacht u opnieuw zes maanden. U hebt dus één kans per half jaar — en die kans is precies zo sterk als het bewijs dat u meebrengt.

Veelgestelde vragen

Moet de rechter mijn testresultaten aanvaarden?

Neen. Er is geen wettelijk bewijsmiddel met vaste waarde voor dit soort testen. De rechter waardeert ze vrij. Wat u aanbrengt is een element in uw dossier, geen recht op een bepaalde uitkomst.

Bestaat er een lijst van labo's die het parket aanvaardt?

Neen. De wet erkent laboratoria voor de speekselanalyse en de bloedproef die de politie laat uitvoeren, dus voor bewijs tegen u. Voor testen die u zelf laat doen, bestaat geen wettelijke lijst en geen erkenningsregeling.

Is een haaranalyse hetzelfde als een test bij een politiecontrole?

Neen. Bij een controle gebeurt er een speekseltest en eventueel een speeksel- of bloedanalyse, met wettelijke grenswaarden en een wettelijk vastgelegde procedure. Een haaranalyse die u zelf laat uitvoeren, valt daar volledig buiten: ze kijkt achteruit over maanden, niet naar dit moment.

Wat als één test in mijn reeks afwijkt?

Dan legt u de reeks volledig neer, met uitleg. Een reeks van zes met één uitschieter blijft een reeks van zes. Een reeks waaruit één resultaat verdwenen is, valt op en ondergraaft de rest. Overleg met uw advocaat vóór u iets neerlegt.

Kan ik hiermee mijn rijverbod verkorten?

Bij een verval wegens ongeschiktheid onder artikel 42 in principe wel: de duur hangt af van het bewijs dat u niet meer ongeschikt bent, en artikel 44 geeft u na zes maanden een weg om herziening te vragen. Bij een rijverbod dat als straf werd opgelegd, staat de duur in uw vonnis en verandert een test daar achteraf niets aan. Vóór het vonnis kan hij wel meewegen.

Hoe lang vóór de zitting moet ik beginnen?

Zo snel als u kan. Elke maand die u laat liggen, is een maand die u nadien niet meer kan aantonen. Drie maanden is een werkbaar minimum voor een haaranalyse met segmentanalyse; voor een reeks urinetesten geldt: hoe langer, hoe sterker.

Zorgeloos naar de politierechtbank

Bewijzen dat u gestopt bent, is geen kwestie van één papier op de zitting bovenhalen. Het is een dossier dat u maanden vooraf opbouwt, met de juiste testen en met een uitleg die de rechter kan volgen.

Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij weten welk bewijs een politierechter leest en welk hij overslaat, en wij zeggen u eerlijk wanneer testen in uw dossier niets zullen veranderen.

Laad hier uw dagvaarding op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.

Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.

Anderen lazen ook:

• De vier herstelonderzoeken: waarom uw rijverbod afloopt en uw herexamen niet
• Rijgeschiktheidsonderzoek door een deskundige: wat mag u verwachten?
• Rijverbod vermijden of milderen: 6 alternatieven die de politierechter kan opleggen
• Wat riskeert u voor de politierechtbank bij alcoholintoxicatie of dronkenschap?
• Zelf een alcoholslot voorstellen: waarom een rechter daar naar luistert
• Uw sleutels gegeven aan wie gedronken had? Tot 10.000 euro voor u