Iemand laten rijden onder invloed is een eigen misdrijf
Bijna iedereen denkt dat de wet in dit verhaal maar één dader kent: wie achter het stuur zat. Dat is niet zo. Artikel 37 van de Wegverkeerswet maakt van iemand laten rijden onder invloed een zelfstandig misdrijf, met een eigen straf.
Het artikel straft met een straf van niveau 1 twee gedragingen:
- Aanzetten of uitdagen. Wie opzettelijk een persoon aanzet of uitdaagt tot het besturen van een voertuig, terwijl die persoon duidelijke tekens van strafbare alcoholopname vertoont of zich blijkbaar in staat van dronkenschap bevindt.
- Het voertuig toevertrouwen. Wie opzettelijk aan zo'n persoon een voertuig toevertrouwt om te besturen.
De geldboete bedraagt 1.600 tot 16.000 euro zoals de wet ze schrijft. Met de opdeciemen komt dat op 2.000 tot 20.000 euro — precies dezelfde vork als voor de bestuurder zelf die vanaf 0,35 milligram per liter wordt betrapt.
Voor drugs bestaat exact dezelfde regeling, in artikel 37bis, § 1, 2° en 3°. Ook daar is aanzetten strafbaar, en ook daar is het toevertrouwen van uw voertuig aan iemand met duidelijke tekenen van invloed een eigen misdrijf.
De twee woorden waarop uw verdediging staat
Bekijkt u een dossier onder artikel 37, dan draait alles om twee uitdrukkingen in de wettekst. Zij zijn geen decoratie: zij zijn wat het parket moet bewijzen.
"Opzettelijk." De wet straft niet wie zich vergist, wie nalatig is of wie het niet besefte. Zij straft wie het wist en het toch deed. Wie op een feest zijn sleutels afgeeft aan iemand die op dat moment nuchter leek, handelt niet opzettelijk.
"Duidelijke tekens van strafbare alcoholopname." Niet: hij had gedronken. Niet: er stonden glazen op tafel. De wet vraagt tekens die duidelijk waren — waggelen, onduidelijk spreken, alcoholgeur, verwardheid. Wie geen enkel teken kon zien, valt buiten het misdrijf.
Dat is de reden waarom deze dossiers vaak op de feitelijke vaststellingen sneuvelen. Staat er in het proces-verbaal niets over wat u kon zien of weten, dan ontbreekt de kern van de tenlastelegging.
Uw wagen uitlenen op een feest
De klassieke situatie: het is laat, iemand vraagt uw wagen, u geeft de sleutels. Enkele straten verder volgt een controle.
Wat er dan gebeurt, hangt volledig af van wat u op dat moment kon vaststellen. Reed de betrokkene naar huis na twee glazen zonder zichtbare tekens, dan is er geen artikel 37. Duwde u de sleutels in de hand van iemand die niet meer rechtop stond, dan wel.
Er is nog een tweede risico dat mensen niet zien: de bestuurder had misschien niet eens een rijbewijs. Artikel 32 van de Wegverkeerswet straft afzonderlijk wie opzettelijk een motorvoertuig toevertrouwt aan iemand die niet houder is van het vereiste rijbewijs. Daar bedraagt de geldboete 800 tot 8.000 euro, met de opdeciemen 1.000 tot 10.000 euro.
Die twee misdrijven kunnen samen in één dossier zitten. En omdat artikel 27bis van de Wegverkeerswet de samenloopregel van het Strafwetboek uitschakelt, worden zij afzonderlijk beoordeeld en bestraft.
Kreeg u een dagvaarding terwijl u niet gereden hebt? Laad ze op via onze uploadmodule. Wij bekijken of het proces-verbaal iets vaststelt over wat u kon weten en zien — want dat is waar dit soort dossiers op staat of valt. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dagvaarding · Boek een gratis speeddate
U riskeert uw eigen rijbewijs
Dit is het deel dat mensen echt verrast, en het staat zwart op wit in de wet.
Artikel 38, § 1, 1° van de Wegverkeerswet laat de rechter toe het verval van het recht tot besturen uit te spreken wanneer hij veroordeelt wegens artikel 37 of artikel 37bis, § 1. U reed niet, en u kan toch een rijverbod krijgen.
En het gaat verder. Artikel 50 regelt de immobilisering en de verbeurdverklaring van het voertuig. In de regel kan de rechter een voertuig dat niet aan de dader toebehoort niet aanpakken — maar er is een uitzondering, en die is precies op uw situatie gericht: de rechter kan de immobilisering of de verbeurdverklaring van het voertuig bevelen wanneer de eigenaar van dat voertuig wordt veroordeeld voor een overtreding van artikel 32, artikel 37, 2°, of artikel 37bis, § 1, 3°.
Met andere woorden: wie zijn wagen uitleent aan een dronken bestuurder, kan die wagen kwijtraken. De wet heeft die uitzondering speciaal voor de uitlener geschreven.
Bedrijfsvoertuigen en de werkgever
Voor wie een vloot beheert, verandert dit de vraag. Het gaat er niet om wie de boete betaalt, maar of iemand binnen de onderneming opzettelijk een voertuig heeft toevertrouwd aan een bestuurder met duidelijke tekens van alcoholopname of van druggebruik.
Drie dingen beperken dat risico, en ze zijn alle drie schriftelijk:
- Een duidelijk voertuigreglement dat het gebruik onder invloed verbiedt en dat elke bestuurder ondertekend heeft.
- Een sleutelbeheer dat traceerbaar is. Wie geeft welke sleutel aan wie, en op basis waarvan.
- Een reflex bij twijfel. Een leidinggevende die een bestuurder met zichtbare tekens laat vertrekken, plaatst zichzelf in het vizier van artikel 37.
Dat is geen theoretisch risico: het is de reden waarom een goed voertuigreglement bij een incident uw belangrijkste stuk is.
Uw verzekering in dat geval
Strafrecht en verzekeringsrecht zijn twee aparte sporen, en ze eindigen niet op dezelfde plaats.
Uw BA-verzekering vergoedt de derden die schade leden. Dat is de bedoeling van de verplichte verzekering, en het slachtoffer staat daarmee in de regel niet in de kou. Maar de verzekeraar kan zich nadien tot iemand wenden om wat hij uitbetaalde terug te vorderen. Wat u daarover leest over dronken rijden, geldt in de eerste plaats voor de bestuurder — maar de vraag of ook de uitlener aangesproken kan worden, hangt af van uw polis en van de concrete omstandigheden.
Leg uw polisvoorwaarden dus naast uw dossier, en doe dat vóór u een verklaring aflegt. Wat u tegen de politie zegt over wat u "wel gezien had", is later ook in het burgerlijke luik een stuk.
Veelgestelde vragen
Ben ik strafbaar als ik mijn wagen uitleen aan iemand die gedronken heeft?
Alleen wanneer u dat opzettelijk deed én die persoon duidelijke tekens van strafbare alcoholopname vertoonde of zich blijkbaar in staat van dronkenschap bevond. Ontbreekt een van die twee voorwaarden, dan is er geen misdrijf onder artikel 37.
Hoeveel riskeer ik?
Een straf van niveau 1, met een geldboete van 1.600 tot 16.000 euro zoals de wet ze schrijft, of 2.000 tot 20.000 euro na de opdeciemen. Dezelfde vork als voor de bestuurder zelf.
Kan ik een rijverbod krijgen zonder gereden te hebben?
Ja. Artikel 38, § 1, 1° van de Wegverkeerswet laat de rechter toe een verval van het recht tot besturen uit te spreken bij een veroordeling wegens artikel 37 of artikel 37bis, § 1.
Kan mijn wagen verbeurd worden verklaard?
Dat kan. Artikel 50 laat de rechter toe de immobilisering of de verbeurdverklaring te bevelen van een voertuig dat niet aan de bestuurder toebehoort, wanneer de eigenaar wordt veroordeeld voor onder meer artikel 32, artikel 37, 2° of artikel 37bis, § 1, 3°.
Geldt dit ook voor drugs?
Ja. Artikel 37bis, § 1, 2° en 3° bevat dezelfde twee gedragingen — aanzetten en toevertrouwen — voor wie duidelijke tekenen vertoont van invloed door THC, amfetamine, MDMA, morfine of cocaïne.
En als de bestuurder geen rijbewijs had?
Dan speelt artikel 32: het opzettelijk toevertrouwen van een motorvoertuig aan iemand zonder het vereiste rijbewijs, met een geldboete van 1.000 tot 10.000 euro na de opdeciemen. Dat misdrijf staat naast artikel 37 en wordt afzonderlijk bestraft.
Ik zat als passagier naast hem. Ben ik strafbaar?
Meerijden is geen misdrijf. Aanzetten of uitdagen tot rijden wel, wanneer dat opzettelijk gebeurde en de bestuurder duidelijke tekens vertoonde. Het verschil zit in wat u deed, niet in waar u zat.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Een dossier onder artikel 37 staat of valt bij twee vragen: wist u het, en was het te zien? Dat zijn feitelijke vragen, en zij worden beantwoord met het proces-verbaal, met verklaringen en met de omstandigheden van die avond. Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken en weten waar in zo'n dossier de bewijslast echt ligt.
Laad hier uw dagvaarding op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. U kiest daarbij altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook: