Gedagvaard voor de politierechtbank: wat nu?
Gedagvaard voor de politierechtbank betekent dat het openbaar ministerie u vervolgt en dat een rechter over uw zaak zal oordelen. Een gerechtsdeurwaarder overhandigde u de dagvaarding persoonlijk, of u vond ze in uw brievenbus.
Twee dingen om meteen te weten. U heeft tijd, want tussen de dagvaarding en de zitting liggen meestal weken tot maanden. En uw advocaat kost u waarschijnlijk niets, want uw autoverzekering bevat bijna altijd rechtsbijstand.
Wat u niet moet doen, is de dagvaarding wegleggen. Zij verdwijnt niet vanzelf, en niet verschijnen maakt uw situatie slechter.
Dagvaarding ontvangen? Laad ze op via onze uploadmodule. Wij bekijken uw dossier en uw kansen binnen 24 uur. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dagvaarding · Boek een gratis speeddate
Wat is een dagvaarding precies?
Een dagvaarding is een officiële oproeping om voor de rechtbank te verschijnen, betekend door een gerechtsdeurwaarder. Vanaf dat ogenblik loopt er een strafzaak tegen u.
Verwar ze niet met twee andere documenten die u eerder kan hebben gekregen:
| Document | Wat het is | Wat u kan doen |
|---|
| Proces-verbaal of Pro Justitia | de vaststelling van de overtreding | opmerkingen bezorgen aan het parket |
| Onmiddellijke inning | een voorstel om te betalen | betalen of betwisten |
| Minnelijke schikking | een voorstel van het parket | betalen om vervolging te vermijden |
| Dagvaarding | een oproeping voor de rechtbank | uw verdediging voorbereiden |
Een dagvaarding volgt dus meestal nadat u niet betaalde, of omdat de feiten te zwaar zijn voor een minnelijke afhandeling. Bij dronkenschap bijvoorbeeld bestaat geen onmiddellijke inning: u wordt altijd gedagvaard.
Wat staat er in uw dagvaarding?
Lees ze aandachtig. Vijf elementen bepalen uw dossier.
- De tenlastelegging. Waarvoor men u vervolgt, met verwijzing naar het wetsartikel. Soms staan er meerdere naast elkaar, bijvoorbeeld alcoholintoxicatie én onaangepaste snelheid.
- De datum en plaats van de feiten. Controleer die: zij bepalen welke rechtbank bevoegd is en welke wet van toepassing is.
- De zittingsdatum, het uur en de rechtbank. Bekijk alle politierechtbanken met adres en zittingen.
- Of er een burgerlijke partij is. Een slachtoffer dat schadevergoeding vordert.
- De datum van betekening. Vanaf dat moment lopen uw termijnen.
Die eerste twee zijn het belangrijkst. De datum van de feiten bepaalt of uw zaak verjaard is, en welk wetboek geldt. Sinds 1 september 2026 is er immers een nieuw Strafwetboek. Lees daarover ons artikel over het nieuwe Strafwetboek en uw verkeerszaak.
Hoeveel tijd heeft u?
Tussen de betekening en de zitting moet een wettelijke minimumtermijn liggen, zodat u uw verdediging kan voorbereiden. In de praktijk is die termijn ruimer: reken op enkele weken tot enkele maanden.
Dat is genoeg tijd om een advocaat te contacteren, uw strafdossier in te kijken en stukken te verzamelen. Het is geen reden om te wachten tot de laatste week.
Moet u zelf verschijnen?
Neen, in de meeste gevallen niet. Uw advocaat kan u vertegenwoordigen, en dan hoeft u zelf niet naar de zitting te komen.
Dat scheelt een halve dag wachten in een zittingszaal, en het voorkomt dat u zich onvoorbereid uitspreekt. Uw advocaat schat wel in wanneer uw persoonlijke aanwezigheid tóch nuttig is, bijvoorbeeld wanneer uw persoonlijke situatie zwaar meeweegt in de strafmaat.
Lees daarover ons artikel over hoe een zitting bij de politierechtbank verloopt.
Wat als u niet komt en niemand u vertegenwoordigt?
Dan oordeelt de rechter bij verstek, dus zonder uw versie te horen. Dat pakt zelden goed uit: u kan geen verzachtende omstandigheden aanbrengen, geen uitstel vragen en geen weekendrijverbod voorstellen.
U kan daarna wel verzet aantekenen, maar daarvoor heeft u slechts vijftien dagen. Lees daarover ons artikel over bij verstek veroordeeld worden.
Wat riskeert u?
Dat hangt af van de tenlastelegging. Sinds 1 september 2026 werkt de wet met strafniveaus in plaats van met politiestraffen, correctionele straffen en criminele straffen. Die drie categorieën bestaan niet meer.
De meeste verkeersmisdrijven zitten op niveau 1, en daar bestaat geen gevangenisstraf. De rechter beschikt er over een geldboete, een werkstraf van 20 tot 120 uur, een probatiestraf van 6 tot 12 maanden, een verbeurdverklaring, een geldstraf op basis van het behaalde voordeel en de veroordeling bij eenvoudige schuldigverklaring. Het rijverbod blijft daarnaast als bijkomende straf bestaan.
Onderschat de financiële kant niet. Aan het hoofd van Titel IV van de Wegverkeerswet staat dat u alle vermelde geldboetebedragen met 1,25 moet vermenigvuldigen. Staat er in de wet 1.600,00 euro, dan betaalt u 2.000,00 euro, plus 250,00 euro voor het Slachtofferfonds en de gerechtskosten.
Uw boete is daardoor niet duurder geworden. De wetgever trok de bedragen in de wet met acht op en verlaagde de opdeciemen tegelijk van tien naar 1,25. Acht maal 1,25 is tien, dus het eindbedrag bleef gelijk. Voor feiten tot en met 31 januari 2026 gold factor acht, van 1 februari tot en met 31 augustus 2026 factor tien, en vanaf 1 september 2026 factor 1,25 op de opgetrokken bedragen. Lees daarover ons artikel over de opdeciemen sinds 1 september 2026 en waarom uw boete toch hetzelfde blijft.
Lees daarover ons artikel over welke straffen de politierechter kan opleggen en over wat een veroordeling echt kost.
Vreest u een rijverbod? Lees dan ons artikel over wanneer de rechter er een kan of moet opleggen.
Uw advocaat kost u waarschijnlijk niets
Dit is het punt dat de meeste mensen niet weten, en het verandert alles aan uw beslissing.
Bijna elke autoverzekering bevat standaard een luik rechtsbijstand. Die verzekering is dan contractueel verplicht om de kosten van uw strafrechtelijke verdediging te dragen.
Let op wie "de verzekerde" is: dat is degene die met het verzekerde voertuig reed, niet noodzakelijk wie de polis ondertekende. U kan dus een advocaat krijgen zonder dat u zelf het contract afsloot.
En u kiest zelf uw advocaat. Dat is een fundamenteel recht. Sommige kantoren staan op de lijst van een rechtsbijstandsverzekeraar zoals Euromex, ARAG of DAS. Die advocaten zijn financieel afhankelijk van hun opdrachtgever, en dat is niet u. Laat u dus niet sturen door uw makelaar of uw verzekeraar.
Uw vrij gekozen advocaat neemt zelf contact op met de verzekering om de dekking na te gaan, en zorgt dat zijn ereloon rechtstreeks door de maatschappij betaald wordt. Lees daarover ons artikel over de rechtsbijstandsverzekering en uw vrije keuze van advocaat.
Ook uw dagvaardingskosten krijgt u terug
Dit vergeten mensen bijna altijd. Verzekeringsmaatschappijen zijn contractueel verplicht om ook uw dagvaardingskosten terug te betalen.
Reken op ongeveer 80,00 euro. Die kosten komen samen met de geldboete en de bijdrage aan het Slachtofferfonds naar u toe, enkele maanden na de definitieve uitspraak.
En als u geen rechtsbijstand heeft?
Dat komt voor, bijvoorbeeld wanneer u gedagvaard bent omdat uw voertuig niet verzekerd was.
Twee pistes blijven open. In bepaalde gevallen komt u in aanmerking voor het pro-Deosysteem. Lukt dat niet, maak dan vooraf duidelijke afspraken met uw advocaat. Een forfaitair ereloon voorkomt verrassingen.
Wat doet uw advocaat concreet?
Meer dan pleiten. Vier zaken gebeuren vóór de zitting.
- Uw dossier nakijken op verjaring. Soms blijkt de overtreding verjaard en werd u onterecht gedagvaard, ook al beging u de feiten. Lees daarover ons artikel over wanneer een verkeersovertreding verjaart.
- De procedure controleren. Werd het proces-verbaal tijdig verstuurd? Klopt de correctiemarge? Was het meettoestel geijkt? Lees daarover ons artikel over de bewijswaarde van een proces-verbaal.
- Het strafdossier inkijken op de griffie, zodat u weet wat er precies in staat.
- De strafmaat voorbereiden. Uitstel, opschorting, een weekendrijverbod of een beperking tot bepaalde categorieën. Al die pistes moet iemand vragen op de zitting, want achteraf kan het niet meer. Lees daarover ons artikel over de alternatieven die de politierechter kan opleggen.
Een goede advocaat beschermt u trouwens ook tegen uzelf. Hij schat in of u beter wel of niet naar de zitting gaat, en wat u daar wel en niet zegt.
Wat doet u nu? Vier stappen
- Leg de dagvaarding niet weg. Noteer de zittingsdatum meteen in uw agenda.
- Zoek uw verzekeringspolis op. Kijk of er een luik rechtsbijstand in zit. Weet u het niet zeker, laat het dan nakijken.
- Contacteer een advocaat die dagelijks verkeersdossiers behandelt. De tijd dat één advocaat elk juridisch probleem aankon, ligt achter ons.
- Verzamel wat u heeft. Foto's, medische attesten, een werkgeversattest, bewijzen over uw gezinssituatie. Dat weegt mee in de strafmaat.
Veelgestelde vragen
Wat betekent gedagvaard worden voor de politierechtbank?
Dat het openbaar ministerie u vervolgt en dat een rechter over uw zaak zal oordelen. Een gerechtsdeurwaarder betekende de dagvaarding.
Hoeveel tijd zit er tussen de dagvaarding en de zitting?
Meestal enkele weken tot enkele maanden. Er geldt een wettelijke minimumtermijn zodat u zich kan voorbereiden.
Moet ik zelf naar de zitting komen?
Meestal niet. Uw advocaat kan u vertegenwoordigen.
Wat gebeurt er als ik niet kom opdagen?
Dan oordeelt de rechter bij verstek, zonder uw versie. U kan daarna verzet aantekenen binnen vijftien dagen.
Moet ik een advocaat nemen?
U bent niet verplicht. In de meeste gevallen loont het wel, zeker omdat uw rechtsbijstandsverzekering de kosten doorgaans draagt.
Wie betaalt mijn advocaat?
Doorgaans uw rechtsbijstandsverzekering, die vaak in uw autoverzekering zit. U kiest daarbij zelf welke advocaat u verdedigt.
Krijg ik mijn dagvaardingskosten terug?
Ja. Verzekeraars zijn contractueel verplicht die terug te betalen, doorgaans ongeveer 80,00 euro.
Zijn de verkeersboetes duurder geworden op 1 september 2026?
Neen. De bedragen in de wet gingen maal acht en de opdeciemen gingen van tien naar 1,25. Acht maal 1,25 is tien, dus het eindbedrag bleef identiek.
Kan mijn zaak verjaard zijn?
Dat kan. Een verkeersovertreding verjaart na drie jaar, en de stuiting bestaat niet meer sinds 28 april 2024.
Wat als ik de feiten toegeef?
Dan blijft er nog altijd ruimte in de strafmaat. Uitstel, een opschorting of een weekendrijverbod hangen af van wat uw advocaat aanbrengt.
Kan ik mijn strafdossier inkijken?
Ja, op de griffie van de rechtbank. Uw advocaat regelt dat.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Een dagvaarding in de bus is geen fijn moment. Toch is het zelden een uitgemaakte zaak, en bijna nooit iets dat u zelf moet oplossen.
U staat er niet alleen voor. Uw advocaat staat achter u, ongeacht de aard van de overtreding, en u kan bij hem terecht met al uw vragen.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij nemen uw dossier volledig over: van het contact met uw verzekeraar tot de pleidooien op de zitting.
Laad hier uw dagvaarding op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Wat zeggen cliënten over de advocaten van Verkeerszaken.be?
Anderen lazen ook: