U heeft een proces-verbaal ontvangen waarin u wordt beschuldigd van een verkeersovertreding. Kunt u de bewijswaarde van dat proces-verbaal met succes betwisten? Om goed te begrijpen wat de bewijswaarde van een proces-verbaal precies inhoudt, moet u weten wat met dat begrip wordt bedoeld.
Bewijswaarde versus wettelijke bewijswaarde versus bewijskracht
De bewijswaarde van een proces-verbaal is een feitelijk begrip: het gaat om de geloofwaardigheid die een rechter eraan kan toekennen. De wettelijke bewijswaarde daarentegen is de bewijswaarde die de wet oplegt en waaraan de rechter gebonden is. In bepaalde gevallen mag de rechter dus niet vrij bepalen of hij een vaststelling gelooft of niet. Dan moet hij rekening houden met de inhoud van het proces-verbaal, omdat de wet dat voorschrijft. De bewijswaarde, of geloofwaardigheid, is dan wettelijk vastgelegd.
Er bestaan twee vormen van wettelijke bewijswaarde: bewijswaarde tot inschrijving van valsheid en bewijswaarde tot bewijs van het tegendeel. Als we uitgaan van zowel een gewone bewijswaarde als een wettelijke bewijswaarde, dan zijn er ook twee soorten processen-verbaal: P.V.’s zonder wettelijke bewijswaarde, met andere woorden met een vrije bewijswaarde, en P.V.’s met wettelijke bewijswaarde, namelijk tot bewijs van het tegendeel of tot inschrijving van valsheid.
Wat betekent dan bewijskracht? Die term is eerder functioneel: de rechter moet de inhoud van een P.V. respecteren, ongeacht de (wettelijke) bewijswaarde ervan.
Het proces-verbaal als inlichting
De algemene regel is dat een proces-verbaal enkel geldt als inlichting. De rechter kan de geloofwaardigheid ervan dus vrij beoordelen, al reikt die vrijheid in de praktijk vaak niet zo ver. Aan deze processen-verbaal zijn bovendien geen bijzondere vormvereisten verbonden. Vaak hebben processen-verbaal wel een bijzondere wettelijke bewijswaarde, waardoor de rechter er verplicht rekening mee moet houden.
Processen-verbaal met bewijswaarde tot bewijs van het tegendeel
Zoals de term zelf aangeeft, moet de rechter deze P.V.’s aannemen tot bewijs van het tegendeel. Het is dan aan de partij die de vaststellingen van de verbalisant(en) betwist om het tegendeel te bewijzen.
Welke elementen vallen onder die bijzondere bewijswaarde? Het moet gaan om zintuiglijke vaststellingen die de verbalisant persoonlijk heeft gedaan, binnen de grenzen van zijn wettelijke opdracht en op regelmatige wijze. Het gaat onder meer om:
- de bestanddelen van een misdrijf en de omstandigheden die ermee samenhangen;
- de materialiteit van een verklaring of een getuigenis;
- zintuiglijke waarnemingen, zoals de identiteit, plaats en het uur van de overtreding;
- de vermelding van de datum waarop het afschrift van het verhoor werd verzonden of overhandigd aan de overtreder.
Het moet dus gaan om zintuiglijk vastgestelde feiten in een feitelijke toestand. In verkeerszaken moeten die vaststellingen gebeuren op het ogenblik van het misdrijf of kort nadien. Gegevens die pas later in een volgend P.V. worden opgenomen, vallen niet onder die bijzondere bewijswaarde. Zie Cass. 4 januari 1994, Arr.Cass. 1994, 9.
Vallen onder meer niet onder de bijzondere bewijswaarde:
- juridische of feitelijke gevolgtrekkingen die de verbalisant uit de feiten afleidt, zoals deducties, redeneringen, vermoedens of analyses;
- eventuele informatie die de verbalisant nadien verkrijgt in het kader van zijn vaststellingen.
Processen-verbaal met bewijswaarde tot bewijs van het tegendeel moeten zijn opgesteld door officieren en agenten van gerechtelijke politie die door de wet uitdrukkelijk zijn aangewezen om bepaalde misdrijven vast te stellen. In verkeerszaken bepaalt artikel 62 van de Wegverkeerswet dat de door de Koning aangewezen personen verkeersovertredingen mogen vaststellen met “processen-verbaal die bewijskracht hebben zolang het tegendeel niet is bewezen”. Opvallend is dat de wet de termen bewijswaarde en bewijskracht door elkaar gebruikt. Deze personen worden vervolgens aangeduid in artikel 3 van de Wegcode.
Processen-verbaal tot inschrijving wegens valsheid
Een tweede bijzondere bewijswaarde is die van processen-verbaal tot inschrijving van valsheid. Het gaat om P.V.’s die de waarde hebben van een authentieke akte en dus een absoluut wettelijk bewijs leveren. U kunt ze alleen terzijde schuiven als u het bewijs van valsheid levert én die valsheid gerechtelijk wordt erkend. Dat kan enkel via de bijzondere procedure van valsheid in geschrifte (artikelen 458 tot 464 Sv. en 895 tot 914 Ger.W.).
Bent u het niet eens met uw proces-verbaal of Pro Justitia?
Heeft u een proces-verbaal of Pro Justitia ontvangen voor een verkeersinbreuk en bent u het daar niet mee eens? Neem dan gerust contact op met Verkeerszaken.be. Wij bekijken samen met u of het zinvol is om het P.V. te betwisten.
Anderen lazen ook
Hands on the wheel driving a car