Straatracen: ook passagiers en toeschouwers zijn strafbaar
Straatracen is verboden en zwaar bestraft, ook al bestaat er geen wettelijke definitie van het begrip. De wet grijpt daarvoor terug naar twee algemene bepalingen uit de Wegcode.
Twee zaken verrassen mensen het meest. Het louter uitdagen volstaat: of er effectief geracet werd, doet niet ter zake. En niet enkel de bestuurders zijn strafbaar, maar ook passagiers en zelfs toeschouwers die aansporen.
Het gaat om een overtreding van de vierde graad, met een verplicht rijverbod van acht dagen tot vijf jaar.
Gedagvaard voor een straatrace? Laad uw dagvaarding op via onze uploadmodule. Wij bekijken of de vaststelling standhoudt. Gratis en vrijblijvend. Upload uw dagvaarding · Boek een gratis speeddate
Twee wetsartikelen, geen definitie
Het woord "straatrace" komt in de Wegcode niet voor. Vervolging loopt daarom langs twee bepalingen.
Artikel 10.4 van de Wegcode:
"Het is verboden een bestuurder aan te sporen of uit te dagen overdreven snel te rijden."
Artikel 50 van de Wegcode:
"Behoudens speciale toelating van de wettelijk gemachtigde overheid zijn verboden op de openbare weg, alle snelheids- en sportwedstrijden, inzonderheid snelheids-, regelmatigheids- of behendigheidsritten of -wedstrijden."
Merk op dat artikel 10.4 niet op de racende bestuurder gericht is, maar op wie aanspoort of uitdaagt. Dat verklaart waarom de kring van strafbare personen zo ruim is.
Het uitdagen volstaat
Hier zit het punt dat mensen fout inschatten. De inbreuk is voltrokken zodra vaststaat dat u iemand uitdaagde om overdreven snel te rijden.
Drie zaken doen niet ter zake:
- of er effectief te snel gereden werd. Het louter uitdagen is voldoende.
- of het afgesproken was of spontaan. Beide vallen eronder.
- of de bestuurders elkaar kennen. Ook een onbekende aan een rood licht uitdagen is strafbaar.
Dat betekent dat u niet aan een race moet deelnemen om vervolgd te worden. Iemand uitdagen om snel op te trekken aan een verkeerslicht valt onder dezelfde bepaling.
Wie kan gestraft worden?
De kring is ruimer dan bijna iedereen denkt.
- De deelnemende bestuurders, uiteraard.
- De passagiers. Wie in de wagen zit en aanzet tot de race, valt onder dezelfde bepaling.
- Iedereen die de bestuurder bevelen of raad kan geven, en hem dus kan aanzetten tot roekeloosheid of onvoorzichtigheid.
- De toeschouwers die aansporen. Wie langs de kant staat en de bestuurders opzweept, is strafbaar.
Ook knipperen met uw grootlichten
Omdat artikel 10.4 het aansporen viseert en niet het rijden zelf, reikt de bepaling verder dan de typische race.
Knippert u met uw grootlichten naar uw voorligger zodat die zou uitwijken of versnellen? Dan spoort u aan om sneller te rijden. In principe valt ook dat onder artikel 10.4.
Dat is een gevolg dat weinig bestuurders overzien, en het is een reden om die grootlichten met zorg te gebruiken.
Wat riskeert u?
Aansporen of uitdagen om overdreven snel te rijden is een overtreding van de vierde graad, de zwaarste categorie.
| Onderdeel | Wat u riskeert |
|---|
| Geldboete volgens de wet | € 40 tot € 500 |
| Met de opdeciemen | € 400 tot € 5.000 |
| Rijverbod | verplicht, 8 dagen tot 5 jaar |
| Onmiddellijke intrekking rijbewijs | mogelijk, 15 dagen |
Bij een vierde graad bestaat er voor inwoners van België geen onmiddellijke inning. U wordt dus in principe altijd gedagvaard. Lees daarover ons artikel over de vier graden van verkeersovertredingen.
De politie kan uw rijbewijs bovendien onmiddellijk intrekken voor vijftien dagen. Lees daarover ons artikel over de onmiddellijke intrekking.
Toch een uitweg bij het verplichte rijverbod
Het rijverbod is verplicht, maar niet absoluut.
In uitzonderlijke gevallen kan de rechter beslissen om geen rijverbod op te leggen. Hij moet dan wel uitdrukkelijk motiveren waarom hij daarvan afwijkt.
Daarnaast kan hij bij verzachtende omstandigheden de geldboete verminderen, tot minimaal één euro. En sprak hij zowel een geldboete als een rijverbod uit, dan kan hij de kosten van uw herstelonderzoeken en de erelonen van de geneesheer en de psycholoog van die boete aftrekken.
Lees daarover ons artikel over de alternatieven die de politierechter kan opleggen en over de terugbetaling van herstelproeven.
De plaats bepaalt of de wet geldt
Dit is het sterkste verweer in dit soort dossiers, en het wordt zelden opgeworpen.
Artikel 10.4 en artikel 50 van de Wegcode gelden enkel op de openbare weg. Straatraces gebeuren vaak op privéparkings van grootwarenhuizen of in industriezones.
Is zo'n terrein juridisch geen openbare weg, dan is de wegreglementering er niet op van toepassing. De vervolging voor de straatrace zelf valt dan mogelijk weg.
Of een parkeerterrein als openbare weg kwalificeert, hangt af van de toegankelijkheid en van de inrichting: verkeerstekens, borden en markeringen. Lees daarover ons artikel over welke verkeersregels op een parking gelden.
Let wel: valt de straatrace weg, dan blijven andere tenlasteleggingen overeind. Dronkenschap, rijden zonder rijbewijs of een integriteitsaantasting in het verkeer bij een ongeval vallen onder de Wegverkeerswet, en die geldt ook op privéterreinen.
En bij een ongeval?
Dan verschuift de inzet volledig. Naast de straatrace komen er tenlasteleggingen bij voor de gevolgen.
Vielen er dodelijke slachtoffers, dan kent het Strafwetboek sinds 1 september 2026 doding in het verkeer (artikel 107) en verzwaarde doding in het verkeer (artikel 107/1) als afzonderlijke misdrijven. Een overtreding van de vierde graad geldt daarbij als verzwarende omstandigheid, net als meer dan 40 km/u te snel rijden of meer dan 30 km/u te snel binnen de bebouwde kom, in een zone 30, een schoolomgeving, een erf of een woonerf. Dan loopt de maximumstraf op tot tien jaar gevangenis.
Lees daarover ons artikel over doding in het verkeer.
Waar zit uw verweer?
Vier vragen bepalen uw dossier.
Was het een openbare weg? Bij een privéparking is dat een reële discussie.
Staat het uitdagen vast? Twee voertuigen die snel rijden, bewijst op zich geen wedstrijd. Dat moet blijken uit het geheel van de omstandigheden en gedragingen, en dat staat of valt met wat de verbalisanten precies noteerden.
Welke rol had u? Bestuurder, passagier of toeschouwer maakt verschil voor de beoordeling van uw aandeel.
Blijft het verplichte rijverbod overeind? Bij verzachtende omstandigheden bestaat er ruimte, maar iemand moet ze aanbrengen.
Lees daarover ons artikel over de bewijswaarde van een proces-verbaal.
Veelgestelde vragen
Bestaat er een wettelijke definitie van straatracen?
Neen. Vervolging loopt via artikel 10.4 en artikel 50 van de Wegcode.
Moet er effectief geracet zijn?
Neen. Het louter uitdagen om overdreven snel te rijden volstaat.
Zijn passagiers strafbaar?
Ja. Wie aanzet tot de race valt onder dezelfde bepaling, ook als passagier.
En toeschouwers?
Ook zij, wanneer zij de bestuurders aansporen.
Wat riskeer ik?
Een geldboete die met de opdeciemen oploopt tot 5.000,00 euro, en een verplicht rijverbod van acht dagen tot vijf jaar.
Kan de rechter dat rijverbod weglaten?
In uitzonderlijke gevallen wel, maar hij moet dan motiveren waarom.
Geldt dit ook op een privéparking?
De Wegcode geldt enkel op de openbare weg. Of een privéparking daaronder valt, hangt af van de toegankelijkheid en de inrichting.
Is knipperen met mijn grootlichten strafbaar?
In principe wel, wanneer u daarmee uw voorligger aanspoort om sneller te rijden.
Zorgeloos naar de politierechtbank
Straatracen levert een dossier op met een verplicht rijverbod en veel media-aandacht. Toch draait het juridisch om twee nuchtere vragen: was het een openbare weg, en staat het uitdagen werkelijk vast?
Op beide punten valt te pleiten, en de plaats van de feiten is daarbij vaak beslissend.
Onze advocaten pleiten sinds 1974 voor de Belgische politierechtbanken. Wij lopen de vaststelling en het statuut van het terrein na.
Laad hier uw dagvaarding op — gratis, vrijblijvend, antwoord binnen 24 uur. Of bel ons op 03 776 94 98.
Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan kost onze tussenkomst u in veel gevallen niets. Wij kijken dat kosteloos na, en u kiest altijd zelf uw advocaat.
Anderen lazen ook:
